Kartal Busbey
12-20-2007, 12:34
Avustralyalılar vahşi doğayı çok severler ve koruma altında tutarlar. Bu yüzden Avustralya tehlikeli hayvanları en bol olan ülkelerden biridir (belki de 1 numarası). Denizanaları, köpekbalıkları, timsahlar ve örümcekler bu hayvanlardan bazılarıdır. Örneğin kuzey ve kuzeydoğu Avustralya'da kilometreler boyunca harika bir kumsal olduğu halde buralarda yüzmek genellikle sakıncalıdır çünkü suda denizanası ve köpekbalığı kaynamaktadır. Aşağıda bu tehlikelerin bazılarını ve neler yapılması/yapılmaması gerektiğini özetlemeye çalıştım.
1) Box Jellyfish (Denizanası): Dünyadaki en ölümcül hayvanlarından biridir ve kare şeklinde olduğu için bu ismi almıştır. Kuzey ve kuzeydoğu Avustralya'da ve Great Barrier Reef kıyısı boyunca her yerde bulunur. Dokunaçları vasıtasıyla salgıladığı zehir kurbanının bayılmasına sebep olur. Kişi en kısa sürede sudan çıkarılmalı ve ambulans çağrılmalıdır. Sirke yardımıyla kurbanın duyduğu acı bir miktar azaltılabilir ama tıbbi müdahale olmaksızın hayatı tehlikenin atlatılması imkansızdır. Box Jellyfish tarafından zehirlenen kişinin (dokunaçların vücudun hangi bölgesini zehirlediklerine bağlı olarak) 3-4 dakika içinde solunumu (hatta) kalbi durur ve tıbbi yardım gelene kadar hasta suni solunum ve kalp masajı ile hayatta tutulmaya çalışılmalıdır.
DİKKAT! Elde eldiven olmadığı sürece Box Jellyfish saldırısına uğramış olan kişinin vücudundan dokunaçlar çıkarılmamalıdır ve yaraya kesinlikle dokunulmamalıdır aksi halde bunlara dokunan kişinin de hayatı aynı şekilde tehlikeye girer.
Box Jellyfish en çok Cairns ve Port Douglas çevresinde Kasım-Mart ayları arasında görülür. Bu süre boyunca bir çok plajda bu canlıların kıyıya yaklaşmasına engel olmak amacıyla ağlar gerilir. Box Jellyfish en çok vücutta hayati önem taşıyan yerlere dokunursa tehlikeli olur. Riski en aza indirmek için sörfçülerin kıyafetlerine benzeyen ve sadece el ve ayakları açıkta bırakan kostümleri giymek gerekli ve yeterlidir. Bu kostümler plajlarda kiralanabilmektedir.
2) Irukandji (Küçük Denizanası): Bu da başka bir denizanası çeşididir ve farkı görülmesinin çok zor olmasıdır. Yaklaşık 1 cm boyundadır ve dokunaçları yoktur. Box Jellyfish'in bulunduğu yerlerde bunlara da rastlamak mümkündür. Ancak Irukandji'ler Box Jellyfish'e nazaran daha yavaş öldürürler. Bunlardan birine hedef olunduğunda belirtilerin ortaya çıkması 24 saati bulur. Sırtta ağrılar ve solunum zorluğu şeklinde kendini göstermeye başlayan zehirlenme eğer zamanında tıbbi müdahale yapılmazsa öldürücüdür.
3) Tuzlu Su Timsahları: Bu timsahlar da tıpkı denizanaları ve köpekbalıkları gibi Avustralya'nın kuzey ve Great Barrier Reef bölgelerinde bulunur ve genellikle derinlerde takıldıklarından görülmeleri zordur. Buna ilaveten her nevi nehir vb. gibi akarsu yardımıyla karanın içlerine kadar da ilerleme eğilimi gösterirler. Timsahlar insan etini sevmezler. Genellikle geveleyip bırakırlar. Timsahların bulunduğu sularda uyarı tabelaları asılıdır ve yüzülmesi yasaklanmış sulara girmeyen insanların başlarına bir iş geldiğine pek rastlanmaz.
4) Blue Ring Octopus (Mavi Halkalı Ahtapot): Bu ahtapotlara da Great Barrier Reef'te rastlanır fakat saldırgan değillerdir. Tartaklanmaları durumunda zehir salgılarlar ve bir kaç saat içinde tıbbi müdahale yapılmadığı taktirde hastanın kurtulması olağan değildir.
5) Scorpion Fish: Sırtında dikenler bulunan bir çeşit balıktır. Avustralya'nın her bölgesinde bulunmaktadır. En çok korallerin yakınlarında yaşar. Saldırgan değildir. Ancak dikenlerine dokunulduğunda veya üstüne basıldığında hastanelik eder. İlk yardım olarak yaralanan bölge hastanın dayanabileceği kadar yüksek sıcaklıkta suyun içinde bekletilmeli ve vakit geçirmeden ambulans çağırılmalıdır.
6) Stone Fish: Scorpion Fish ile aynı ailedendir. En çok deltalarda ve kayalarda yaşarlar. Korallerin çevrelerinde de bulunurlar. Dikenlerine dokunulması durumunda başa gelecekler ve yapılması gerekenler Scorpion Fish ile aynıdır.
7) Funnel Web ve Red Back (Örümcekler): Bunlar en çok bulunan ve son derece zehirli örümceklerdir. Funnel Web en çok New South Wales'da bulunur. İsmini ördüğü ağın şeklinden (huni) almıştır ve bu yolla kolayca tanınabilir. Red Back ise Avustralya'nın her tarafında bulunur ve (adı üstünde) simsiyah sırtında kırmızı bir çizgi vardır. Ağını içinde yaşadığı deliğin kapısına örer. Tenha bir yerde tuvalete gidildiğinde dikkatli olmakta yarar vardır çünkü Red Back'lerin ikamet yerlerinden biri de tuvalet halkalarının altıdır.
8) Köpekbalıkları: Köpekbalıkları Avustralya'nın her yerinde bulunurlar ve sanıldığının aksine çok fazla sayıda can almazlar. Plajlarda insanları köpekbalığından korumak için koruyucu ağlar çekilmektedir. Gece vakti yüzmeye gitmek tavsiye edilmez. Öte yandan bütün köpekbalığı türleri insanlara saldırmaz. Brisbane açıklarında katıldığım bir turda içinde bir köpekbalığı yaşayan gemi enkazına dalıp köpekbalığını burnunun bir karış ötesinden selamlayanların olduğunu hatırlarım. Ben cesaret edemedim ama denemek isteyenler için torunlarına anlatabilecekleri ilginç bir hatıra...
9) Yılanlar: Dünyanın en zehirli 10 çeşit yılanının 8'i Avustralya'da yaşamaktadır. Dağda taşta dolaşmak isteyenlerin çok dikkatli olmaları ve bir yılan tarafından ısırılmaları halinde hemen yardım istemeleri gerekir. Yılanın şekli şemali de akılda tutulmaya çalışılmalı ve ilgili sağlık personeline tarif edilmelidir. En zehirli yılanlar tek bir ısırıkta rahatlıkla 100 kişiyi öbür dünyaya gönderecek kadar kuvvetli zehir salgılama yeteneğine sahiptir.
10) Sting Rays: Normalde hiç de saldırgan olmayan bu hayvan kendisinden hiç beklenmeyecek bir davranış sergilemiş ve 4 Eylül 2006'da 'Timsah Avcısı' Steve Irwin'ın aramızdan ayrılmasına yol açmıştır. Sting Ray normal şartlar altında ya sorun çıkarmadan insanlardan uzaklaşır ya da birlikte yüzer. Bu yüzden de pek çok belgesele malzeme olur. Üzerine basıldığında veya şu ya da bu sebeple huzursuz olduğunda kuyruğundaki iğne ile kurbanını sokar. İğne zehirlidir ve tıbbi yardım gelene kadar yerinden oynatılmaması gerekir.
11) Kangurular: Kanguru ne kadar tehlikeli olabilir demeyin. Sigortaları attığında kuyruğunun üzerinde kendini dengeleyip her iki ayağıyla birden insanın göğsüne denk gelen kısma çok kuvvetli çifte atabildikleri ilgili tecrübesi olan kişiler tarafından doğrulanmaktadır. Ama kanguruların yarattığı asıl tehlike yolda aniden araçların önüne çıkabilmelerinden kaynaklanır. Bir kanguruya çarpmak araca ciddi şekilde hasar vereceği gibi yolcuların hayatını da tehlikeye atar. Bu yüzden şehirlerarası yollarda karanlıkta araç kullanmaktan kaçınılması tavsiye edilir.
Görüldüğü gibi Avustralya'da tehlikeli hayvan boldur ama bunlara hedef olma olasılığı son derece düşüktür. Her sene ülkenin tamamında meydana gelen trafik kazalarında ölen insan sayısı bu hayvanların hepsinin neden olduğu ölümlerin sayısından daha fazladır. Tabelalar yoluyla yapılan uyarıları göz önünde tutmak yaşanabilecek kötü tecrübeleri yok denecek kadar aza indirecektir
1) Box Jellyfish (Denizanası): Dünyadaki en ölümcül hayvanlarından biridir ve kare şeklinde olduğu için bu ismi almıştır. Kuzey ve kuzeydoğu Avustralya'da ve Great Barrier Reef kıyısı boyunca her yerde bulunur. Dokunaçları vasıtasıyla salgıladığı zehir kurbanının bayılmasına sebep olur. Kişi en kısa sürede sudan çıkarılmalı ve ambulans çağrılmalıdır. Sirke yardımıyla kurbanın duyduğu acı bir miktar azaltılabilir ama tıbbi müdahale olmaksızın hayatı tehlikenin atlatılması imkansızdır. Box Jellyfish tarafından zehirlenen kişinin (dokunaçların vücudun hangi bölgesini zehirlediklerine bağlı olarak) 3-4 dakika içinde solunumu (hatta) kalbi durur ve tıbbi yardım gelene kadar hasta suni solunum ve kalp masajı ile hayatta tutulmaya çalışılmalıdır.
DİKKAT! Elde eldiven olmadığı sürece Box Jellyfish saldırısına uğramış olan kişinin vücudundan dokunaçlar çıkarılmamalıdır ve yaraya kesinlikle dokunulmamalıdır aksi halde bunlara dokunan kişinin de hayatı aynı şekilde tehlikeye girer.
Box Jellyfish en çok Cairns ve Port Douglas çevresinde Kasım-Mart ayları arasında görülür. Bu süre boyunca bir çok plajda bu canlıların kıyıya yaklaşmasına engel olmak amacıyla ağlar gerilir. Box Jellyfish en çok vücutta hayati önem taşıyan yerlere dokunursa tehlikeli olur. Riski en aza indirmek için sörfçülerin kıyafetlerine benzeyen ve sadece el ve ayakları açıkta bırakan kostümleri giymek gerekli ve yeterlidir. Bu kostümler plajlarda kiralanabilmektedir.
2) Irukandji (Küçük Denizanası): Bu da başka bir denizanası çeşididir ve farkı görülmesinin çok zor olmasıdır. Yaklaşık 1 cm boyundadır ve dokunaçları yoktur. Box Jellyfish'in bulunduğu yerlerde bunlara da rastlamak mümkündür. Ancak Irukandji'ler Box Jellyfish'e nazaran daha yavaş öldürürler. Bunlardan birine hedef olunduğunda belirtilerin ortaya çıkması 24 saati bulur. Sırtta ağrılar ve solunum zorluğu şeklinde kendini göstermeye başlayan zehirlenme eğer zamanında tıbbi müdahale yapılmazsa öldürücüdür.
3) Tuzlu Su Timsahları: Bu timsahlar da tıpkı denizanaları ve köpekbalıkları gibi Avustralya'nın kuzey ve Great Barrier Reef bölgelerinde bulunur ve genellikle derinlerde takıldıklarından görülmeleri zordur. Buna ilaveten her nevi nehir vb. gibi akarsu yardımıyla karanın içlerine kadar da ilerleme eğilimi gösterirler. Timsahlar insan etini sevmezler. Genellikle geveleyip bırakırlar. Timsahların bulunduğu sularda uyarı tabelaları asılıdır ve yüzülmesi yasaklanmış sulara girmeyen insanların başlarına bir iş geldiğine pek rastlanmaz.
4) Blue Ring Octopus (Mavi Halkalı Ahtapot): Bu ahtapotlara da Great Barrier Reef'te rastlanır fakat saldırgan değillerdir. Tartaklanmaları durumunda zehir salgılarlar ve bir kaç saat içinde tıbbi müdahale yapılmadığı taktirde hastanın kurtulması olağan değildir.
5) Scorpion Fish: Sırtında dikenler bulunan bir çeşit balıktır. Avustralya'nın her bölgesinde bulunmaktadır. En çok korallerin yakınlarında yaşar. Saldırgan değildir. Ancak dikenlerine dokunulduğunda veya üstüne basıldığında hastanelik eder. İlk yardım olarak yaralanan bölge hastanın dayanabileceği kadar yüksek sıcaklıkta suyun içinde bekletilmeli ve vakit geçirmeden ambulans çağırılmalıdır.
6) Stone Fish: Scorpion Fish ile aynı ailedendir. En çok deltalarda ve kayalarda yaşarlar. Korallerin çevrelerinde de bulunurlar. Dikenlerine dokunulması durumunda başa gelecekler ve yapılması gerekenler Scorpion Fish ile aynıdır.
7) Funnel Web ve Red Back (Örümcekler): Bunlar en çok bulunan ve son derece zehirli örümceklerdir. Funnel Web en çok New South Wales'da bulunur. İsmini ördüğü ağın şeklinden (huni) almıştır ve bu yolla kolayca tanınabilir. Red Back ise Avustralya'nın her tarafında bulunur ve (adı üstünde) simsiyah sırtında kırmızı bir çizgi vardır. Ağını içinde yaşadığı deliğin kapısına örer. Tenha bir yerde tuvalete gidildiğinde dikkatli olmakta yarar vardır çünkü Red Back'lerin ikamet yerlerinden biri de tuvalet halkalarının altıdır.
8) Köpekbalıkları: Köpekbalıkları Avustralya'nın her yerinde bulunurlar ve sanıldığının aksine çok fazla sayıda can almazlar. Plajlarda insanları köpekbalığından korumak için koruyucu ağlar çekilmektedir. Gece vakti yüzmeye gitmek tavsiye edilmez. Öte yandan bütün köpekbalığı türleri insanlara saldırmaz. Brisbane açıklarında katıldığım bir turda içinde bir köpekbalığı yaşayan gemi enkazına dalıp köpekbalığını burnunun bir karış ötesinden selamlayanların olduğunu hatırlarım. Ben cesaret edemedim ama denemek isteyenler için torunlarına anlatabilecekleri ilginç bir hatıra...
9) Yılanlar: Dünyanın en zehirli 10 çeşit yılanının 8'i Avustralya'da yaşamaktadır. Dağda taşta dolaşmak isteyenlerin çok dikkatli olmaları ve bir yılan tarafından ısırılmaları halinde hemen yardım istemeleri gerekir. Yılanın şekli şemali de akılda tutulmaya çalışılmalı ve ilgili sağlık personeline tarif edilmelidir. En zehirli yılanlar tek bir ısırıkta rahatlıkla 100 kişiyi öbür dünyaya gönderecek kadar kuvvetli zehir salgılama yeteneğine sahiptir.
10) Sting Rays: Normalde hiç de saldırgan olmayan bu hayvan kendisinden hiç beklenmeyecek bir davranış sergilemiş ve 4 Eylül 2006'da 'Timsah Avcısı' Steve Irwin'ın aramızdan ayrılmasına yol açmıştır. Sting Ray normal şartlar altında ya sorun çıkarmadan insanlardan uzaklaşır ya da birlikte yüzer. Bu yüzden de pek çok belgesele malzeme olur. Üzerine basıldığında veya şu ya da bu sebeple huzursuz olduğunda kuyruğundaki iğne ile kurbanını sokar. İğne zehirlidir ve tıbbi yardım gelene kadar yerinden oynatılmaması gerekir.
11) Kangurular: Kanguru ne kadar tehlikeli olabilir demeyin. Sigortaları attığında kuyruğunun üzerinde kendini dengeleyip her iki ayağıyla birden insanın göğsüne denk gelen kısma çok kuvvetli çifte atabildikleri ilgili tecrübesi olan kişiler tarafından doğrulanmaktadır. Ama kanguruların yarattığı asıl tehlike yolda aniden araçların önüne çıkabilmelerinden kaynaklanır. Bir kanguruya çarpmak araca ciddi şekilde hasar vereceği gibi yolcuların hayatını da tehlikeye atar. Bu yüzden şehirlerarası yollarda karanlıkta araç kullanmaktan kaçınılması tavsiye edilir.
Görüldüğü gibi Avustralya'da tehlikeli hayvan boldur ama bunlara hedef olma olasılığı son derece düşüktür. Her sene ülkenin tamamında meydana gelen trafik kazalarında ölen insan sayısı bu hayvanların hepsinin neden olduğu ölümlerin sayısından daha fazladır. Tabelalar yoluyla yapılan uyarıları göz önünde tutmak yaşanabilecek kötü tecrübeleri yok denecek kadar aza indirecektir