Kartal Busbey
12-20-2007, 13:31
Avustralya'ya gelindiğinde en kısa zamanda halledilmesi gereken bazı konular vardır ki burada hayatı çok kolaylaştırırlar.
1) Vergi numarası almak (TFN Number): Avustralya'da herhangi bir geliri olan herkesin gelir vergisi ödemesi gerekir. Vergi numarası olmadan gelir elde edilip vergi ödenmesinin gerektiği durumlarda kazanç miktarı ne olursa olsun en yüksek dilimden (2006'da %47, 2007'de %45) gelir vergisi kesilir. Bu yüzden kişilere Avustralya'ya gelir gelmez ilk iş olarak vergi numarası almak için başvuru yapmaları tavsiye edilir. Başvurudan sonra numaranın verilmesi 10 gün kadar sürer. Bu süre içinde çalışmaya ve gelir elde etmeye başlayan kişiler işverenlerine vergi numarası almak için başvuru yapmış olduklarını söyledikleri takdirde maaşlarından sadece ödemeleri gereken kadar vergi kesilir.
Vergi numarasını almak için internet üzerinden başvuru yapılabileceği gibi başvuru için gerekli belgeler Avustralya Vergi Dairesi ([Yalnızca kayıtlı Üyeler Linkleri Görebilirler.])'nin internet sayfasından veya Centrelink ([Yalnızca kayıtlı Üyeler Linkleri Görebilirler.])'ten edinilebilir. Avustralya Vergi Dairesi istek üzerine adrese de gerekli formları göndermektedir.
2) Sağlık sigortası: Avustralya hükümeti halkına ücretsiz sağlık hizmeti sunmaktadır. Bu görevi Medicare ([Yalnızca kayıtlı Üyeler Linkleri Görebilirler.]) üstlenmiştir ve çalışanlar aylık gelirlerine göre her ay maaşlarının %1-%1.5'unu sağlık sigortası primi olarak ödeyerek bu haktan yararlanırlar. Bunun için Medicare'a kayıt yaptırmak gerekmektedir. Acil bir durumla karşılaşılması haricinde Medicare'a kayıt yaptırmak için Avustralya'ya varış tarihinden itibaren 10 gün beklenmesi gerekmektedir. Bu süre geçtikten sonra gerekli belgelerle başvuru yapılması durumunda hemen Medicare numarası verilir ve sigorta kartı kısa bir süre sonra adrese gönderilir. 10 gün bekleme süresini tamamlayamadan acilen doktora gidilmesi gereken bir durumla karşılaşıldığında ise geçici bir numara talep etmek mümkündür.
Dikkat edilmesi gereken noktalar:
- Avustralya'ya göçmen olarak gelen kişiler Avustralya'ya varışlarından itibaren ilk iki sene boyunca Medicare'in sağladığı olanaklardan yararlanamazlar. Bu süre boyunca kişilere özel sağlık sigortası yaptırmaları tavsiye edilmektedir.
- Medicare sadece devlet hastanelerinde görülecek tedavi masraflarını ve ilaç bedellerini vs... öder. Fakat örneğin ambulans bedeli, gözlük, diş tedavileri ve fizyoterapi gibi tedavilerin masrafı Medicare tarafından karşılanmaz. Bu yüzden özel sağlık sigortası yaptırmak her halukarda tavsiye edilmektedir ve özel sağlık sigortalarının 'Medicare'in kapsamadıkları' şeklinde paketleri bulunmaktadır.
3) Banka hesabı:Avustralya'da maaşlar genellikle direkt banka hesaplarına ödenmektedir. Bu yüzden en kısa zamanda bir banka hesabının açılması tavsiye edilir. Avustralya'ya varıştan itibaren ilk 4 hafta içinde banka hesabı açılması durumunda kimlik belgesi olarak pasaport gösterilmesi yeterlidir. Daha sonra ise bankalar hesap açabilmek için vergi numarası talep ederler. Vergi numarası alınır alınmaz bunun bankaya bildirilmesi faiz üzerinden yüksek oranlı vergi ödenmesini engeller.
4) Centrelink'e kayıt olmak: Centrelink ([Yalnızca kayıtlı Üyeler Linkleri Görebilirler.]) bir yandan 'İş ve İşçi Bulma Kurumu' gibi çalışır bir yandan da bazı sosyal güvenlik ödemelerinden yararlanmaya yardımcı olur. Bu yüzden en kısa zamanda Centrelink'e kayıt olmakta yarar vardır. Ayrıca Centrelink web sayfasında vergi numarası alabilmek için doldurulması gereken belgeyi bulmak da mümkündür.
5) Sürücü belgesi almak:Avustralya dışında alınan bir sürücü belgesiyle Avustralya'da 3 aya kadar araç kullanılabilir. Bunun için sürücü belgesinin İngilizce düzenlenmiş olması veya elinizde sürücü belgenizin İngilizce'ye tercüme edilmiş ve onaylanmış bir kopyasının bulunması yeterlidir. Bu süre aşıldığında ise Avustralya sürücü belgesinin alınması gerekmektedir. Kişinin kendi sürücü belgesinin ait olduğu ülkeye bağlı olarak gerekirse bir yazılı sınav, direksiyon sınavı ve göz testinden geçilmesi gerekmektedir. Bazı ülkelerin sürücü belgelerine sahip olan kişilerin ise sürücü belgelerini doğrudan Avustralya sürücü belgesiyle değiştirme imkanları vardır. İlk defa sürücü belgesi alacak olan kişiler ise yukarıda yazılı olan testlerin hepsinden geçmek mecburiyetindedirler.
6) Çocukların okula kaydı: Avustralya'da zorunlu öğrenim 5-15 yaş arasındadır ve bu yaş aralığındaki çocuklar en kısa zamanda okula kaydettirilmelidir.
7) İngilizce kursları: Avustralya hükümeti yeni gelen göçmenlerin ülkeye uyum sağlamalarını kolaylaştırmak amacıyla AMEP (Yetişkin Göçmenler için İngilizce) ([Yalnızca kayıtlı Üyeler Linkleri Görebilirler.]) vasıtasıyla ücretsiz İngilizce kursları sunar. Herkes 510 saate kadar bu kurslardan yararlanma hakkına sahiptir. Kursa katılma hakkının kaybedilmemesi için Avustralya'ya varıştan itibaren 3 ay içinde kayıt yaptırılması ve 1 sene içinde de kursa başlanması gerekir. Bu konuda da Avustralya Hükümeti çeşitli yardımlarda bulunmaktadır. Örneğin küçük çocuğu olduğu için kursa katılamayan kişilerin çocuklarına kreşlerde/yuvalarda ücretsiz olarak bakılmaktadır. Kurslar çeşitli şekillerde hazırlanmıştır ve seçenekler arasında tam-gün, yarım-gün kurslar, uzaktan öğretim ve evde özel öğretmen tarafından verilen dersler de bulunmaktadır.
1) Vergi numarası almak (TFN Number): Avustralya'da herhangi bir geliri olan herkesin gelir vergisi ödemesi gerekir. Vergi numarası olmadan gelir elde edilip vergi ödenmesinin gerektiği durumlarda kazanç miktarı ne olursa olsun en yüksek dilimden (2006'da %47, 2007'de %45) gelir vergisi kesilir. Bu yüzden kişilere Avustralya'ya gelir gelmez ilk iş olarak vergi numarası almak için başvuru yapmaları tavsiye edilir. Başvurudan sonra numaranın verilmesi 10 gün kadar sürer. Bu süre içinde çalışmaya ve gelir elde etmeye başlayan kişiler işverenlerine vergi numarası almak için başvuru yapmış olduklarını söyledikleri takdirde maaşlarından sadece ödemeleri gereken kadar vergi kesilir.
Vergi numarasını almak için internet üzerinden başvuru yapılabileceği gibi başvuru için gerekli belgeler Avustralya Vergi Dairesi ([Yalnızca kayıtlı Üyeler Linkleri Görebilirler.])'nin internet sayfasından veya Centrelink ([Yalnızca kayıtlı Üyeler Linkleri Görebilirler.])'ten edinilebilir. Avustralya Vergi Dairesi istek üzerine adrese de gerekli formları göndermektedir.
2) Sağlık sigortası: Avustralya hükümeti halkına ücretsiz sağlık hizmeti sunmaktadır. Bu görevi Medicare ([Yalnızca kayıtlı Üyeler Linkleri Görebilirler.]) üstlenmiştir ve çalışanlar aylık gelirlerine göre her ay maaşlarının %1-%1.5'unu sağlık sigortası primi olarak ödeyerek bu haktan yararlanırlar. Bunun için Medicare'a kayıt yaptırmak gerekmektedir. Acil bir durumla karşılaşılması haricinde Medicare'a kayıt yaptırmak için Avustralya'ya varış tarihinden itibaren 10 gün beklenmesi gerekmektedir. Bu süre geçtikten sonra gerekli belgelerle başvuru yapılması durumunda hemen Medicare numarası verilir ve sigorta kartı kısa bir süre sonra adrese gönderilir. 10 gün bekleme süresini tamamlayamadan acilen doktora gidilmesi gereken bir durumla karşılaşıldığında ise geçici bir numara talep etmek mümkündür.
Dikkat edilmesi gereken noktalar:
- Avustralya'ya göçmen olarak gelen kişiler Avustralya'ya varışlarından itibaren ilk iki sene boyunca Medicare'in sağladığı olanaklardan yararlanamazlar. Bu süre boyunca kişilere özel sağlık sigortası yaptırmaları tavsiye edilmektedir.
- Medicare sadece devlet hastanelerinde görülecek tedavi masraflarını ve ilaç bedellerini vs... öder. Fakat örneğin ambulans bedeli, gözlük, diş tedavileri ve fizyoterapi gibi tedavilerin masrafı Medicare tarafından karşılanmaz. Bu yüzden özel sağlık sigortası yaptırmak her halukarda tavsiye edilmektedir ve özel sağlık sigortalarının 'Medicare'in kapsamadıkları' şeklinde paketleri bulunmaktadır.
3) Banka hesabı:Avustralya'da maaşlar genellikle direkt banka hesaplarına ödenmektedir. Bu yüzden en kısa zamanda bir banka hesabının açılması tavsiye edilir. Avustralya'ya varıştan itibaren ilk 4 hafta içinde banka hesabı açılması durumunda kimlik belgesi olarak pasaport gösterilmesi yeterlidir. Daha sonra ise bankalar hesap açabilmek için vergi numarası talep ederler. Vergi numarası alınır alınmaz bunun bankaya bildirilmesi faiz üzerinden yüksek oranlı vergi ödenmesini engeller.
4) Centrelink'e kayıt olmak: Centrelink ([Yalnızca kayıtlı Üyeler Linkleri Görebilirler.]) bir yandan 'İş ve İşçi Bulma Kurumu' gibi çalışır bir yandan da bazı sosyal güvenlik ödemelerinden yararlanmaya yardımcı olur. Bu yüzden en kısa zamanda Centrelink'e kayıt olmakta yarar vardır. Ayrıca Centrelink web sayfasında vergi numarası alabilmek için doldurulması gereken belgeyi bulmak da mümkündür.
5) Sürücü belgesi almak:Avustralya dışında alınan bir sürücü belgesiyle Avustralya'da 3 aya kadar araç kullanılabilir. Bunun için sürücü belgesinin İngilizce düzenlenmiş olması veya elinizde sürücü belgenizin İngilizce'ye tercüme edilmiş ve onaylanmış bir kopyasının bulunması yeterlidir. Bu süre aşıldığında ise Avustralya sürücü belgesinin alınması gerekmektedir. Kişinin kendi sürücü belgesinin ait olduğu ülkeye bağlı olarak gerekirse bir yazılı sınav, direksiyon sınavı ve göz testinden geçilmesi gerekmektedir. Bazı ülkelerin sürücü belgelerine sahip olan kişilerin ise sürücü belgelerini doğrudan Avustralya sürücü belgesiyle değiştirme imkanları vardır. İlk defa sürücü belgesi alacak olan kişiler ise yukarıda yazılı olan testlerin hepsinden geçmek mecburiyetindedirler.
6) Çocukların okula kaydı: Avustralya'da zorunlu öğrenim 5-15 yaş arasındadır ve bu yaş aralığındaki çocuklar en kısa zamanda okula kaydettirilmelidir.
7) İngilizce kursları: Avustralya hükümeti yeni gelen göçmenlerin ülkeye uyum sağlamalarını kolaylaştırmak amacıyla AMEP (Yetişkin Göçmenler için İngilizce) ([Yalnızca kayıtlı Üyeler Linkleri Görebilirler.]) vasıtasıyla ücretsiz İngilizce kursları sunar. Herkes 510 saate kadar bu kurslardan yararlanma hakkına sahiptir. Kursa katılma hakkının kaybedilmemesi için Avustralya'ya varıştan itibaren 3 ay içinde kayıt yaptırılması ve 1 sene içinde de kursa başlanması gerekir. Bu konuda da Avustralya Hükümeti çeşitli yardımlarda bulunmaktadır. Örneğin küçük çocuğu olduğu için kursa katılamayan kişilerin çocuklarına kreşlerde/yuvalarda ücretsiz olarak bakılmaktadır. Kurslar çeşitli şekillerde hazırlanmıştır ve seçenekler arasında tam-gün, yarım-gün kurslar, uzaktan öğretim ve evde özel öğretmen tarafından verilen dersler de bulunmaktadır.