Çakı®kağan™

Vatan uğruna en yüce mertebeye ulaşan Kahraman Şehitlerimizi, rahmet ve minnetle anıyoruz...


ÇANAKKALE SAVAŞLARINI KİM KAZANDI?
B A T I = OYUN İÇİNDE OYUN
Ayten DİRİER


G İ Z L İ A N L A Ş M A L A R
I.Dünya Savaşı Üçlü İtilaf ve Üçlü İttifak Bloklarının lideri sayılan İngiltere ve Almanya arasındaki ekonomik ve siyasal yarış nedeniyle çıktı. Üzerinde Güneş batmayan ve kuvvetleri dağınık bulunan İngiltere; toplu, disiplinli ve dinç kuvvetlere sahip Almanya�yı dize getirmek için, bağlaşıkları ve ilgi alanına giren devletlerin savaşa girmesini sağlamak amacıyla -savaştan sonra uygulanmak üzere- bağış (ya da rüşvet) diye bir sürü Gizli Anlaşma
yaptı.(Bunları ihtilâlden sonra yeni Rus Yönetimi, Dünyaya açıkladı.)

Daha önce 8-9 Haziran 1908�de Reval Görüşmesiyle, Osmanlı İmp�luğunun
geleceğini -aleni bir şekilde- Rusya�ya bırakan İngiltere, 120 yıllık geleneksel
siyasetini t e r k etmiş oluyordu. Osmanlı İmp�luğunda II.Meşrutiyet�in ilanında etken olan bu olaydan bir yıl sonra II.Abdülhamit tahttan indirilerek, denge siyasetinden vazgeçildi.

Rusya 1909�da İtalya, 1912�de Balkan Devletleriyle, Osmanlı topraklarının paylaşımı konusunda anlaştı. B a ğ d a t Demiryolu projesinin, kendi nüfuzunda gördüğü Doğu Anadolu�ya kaymasını önleyerek, ileride yapılacak savaşta Türk Ordusunun elini bağlamış oldu.

Osmanlı İmp�luğu I.Dünya Savaşı başladığında, uzlaşma önerileri İngiltere ve Fransa tarafından reddedildiğinde, Mayıs 1914�te Kırım�daki Çara, 3 Ağustos gecesi Rus Ataşesine -bir gün önce Almanya ile anlaşma yapıldığı halde- Batı Trakya�daki Türk çıkarlarını da kapsamak üzere bir ittifak önerdiyse de bir sonuç alamadı. Çünkü Rusya I.Petro�nun vasiyetini
gerçekleştirmek üzereydi.

Rusya�nın Boğazlar ve Doğu Anadolu yoluyla Akdeniz ve Orta Doğu�ya
inmesi, İngiltere ve Fransa tarafından XX.yy. başlarına kadar önlendi. Çünkü sömürge yolları ve Akdeniz�in güvenliği, -Napolyon�un deyimiyle
�Cihan İmparatorluğunun yegane merkezi�- İstanbul ve Boğazlardan başlamaktaydı. 1913�ten sonra bir savaş çıkacağı anlaşılınca, Almanya�
nın Rusya�dan daha büyük bir tehlike oluşturduğunu düşünen İngiltere;
hem Rusya�nın insan kaynaklarından yararlanmak, hem de Almanya�yı
iki ateş arasında bırakmak için Boğazlar ve Doğu Anadolu�yu Rusya�ya sundu. Eğer geçmişte olduğu gibi Osmanlı İmp�luğu ile anlaşırlarsa,
R u s-A l m a n yakınlaşması gerçekleşecek, bu da onların emperyal
siyasetlerinin sonunu hazırlayacaktı. Bu nedenle Rusya�nın Osmanlı
İmp�luğu üzerindeki istekleri tatmin edilmeye çalışıldı. Savaş boyunca
aşağıdaki G i z l i A n l a ş m a l a r yapılarak, sosyal ve ekonomik yönden güç duruma düşen Rusya�nın iştahı kabartılıp,savaşı sürdürmesi
sağlandı.

*12 Kasım 1914 Anlaşması: Osmanlı İmp�luğunun fiilen savaşa girmesi üzerine, İngiltere Boğazları Rusya�ya bırakarak, İstanbul�un serbest
liman olması ve İngiliz-Fransız çıkarlarının gözetilmesini istedi.

*12 Mart - 10 Nisan l915 Anlaşmaları: Çanakkale Savaşı�nın başlaması
Rusya�yı endişeye düşürdü. Boğazlar ve İstanbul, İngiltere ve Fransa�nın eline geçerse, onları bir daha çıkartamayacağını biliyordu. Ama asıl tehlike iki devletin Y u n a n i s t a n�ı bu harekâta zorlamalarından kaynaklanıyordu. Boğzlar ve Ege, Rusya kadar Yunanistan�ın da büyük
idealiydi(Megalo İdea). 4 Mart 1915�te Rusya iki devlete verdiği notalarla
İstanbul ve Marmara Denizi�ni istiyor, İmroz ve Bozcaada için onayı alınmadan karar verilemeyeceğini belirtiyordu. Bu notadan hoşlanma-makla beraber, 12 Mart�ta İngiltere, 10 Nisan�da Fransa, Rus isteklerini
kabul ettiler. Rusya da, onların Orta Doğu�daki çıkarlarını kabul
ettiğini belirtti.

*26 Nisan 1915 - L o n d r a Anlaşması
İngiltere, Fransa, Rusya ile İtalya arasında yapılan bu anlaşmaya göre
Antalya yöresi İtalya�ya bırakılarak, çıkarları dikkate alındı.Anlaşmadan
Bir ay sonra İtalya onların yanında savaşa katıldı.

*26 Nisan 1916 � Sykes_Picot Anlaşması
Genelde hammadde gereksinimi gözetilerek, Orta Doğu�nun paylaşımını
sağlayan bu anlaşma, 3 Ocak 19l6�da Fransız temsilcileri tarafından hazırlandı, son şeklini 26 Nisan�da Petrograd�da aldı. Buna göre:
-Rusya�ya : Boğazlar ve Doğu Anadolu,
-Fransa�ya : Sivas-Kilikya-Suriye üçgeni(pamuk-koza),
-İngiltere�ye: Hayfa-Akka limanları vee Irak(güvenlik-petrol),
-Filistin�de uluslar arası bir yönetim kurulacaktı.

Bu anlaşmayla Boğazlardan gerekli yardımı alamayıp, bunalıma sürüklenen Rusya susturulurken; neler olduğunu soran İtalya�ya �görüşmeler sürüyor�
karşılığı verilip, o y a l a m a siyaseti güdüldü.

*Aynı tarihlerde Mısır Valisi Mac Mahon, Hicaz Emiri Şerif Hüseyin ile
ayaklanma karşılığında, bağımsızlıklarının onaylanacağı konusunda anlaşıp
Suriye-Irak mandasını ima etti.

*19-21 Nisan 1917 � St.Jean de Maurienne Anlaşması
Sykes � Picot Anlaşması�nda dışlanan İtalya, Rusya�daki Şubat İhtilâli nedeniyle iyice kuşkuya düşünce, kesin bir anlaşma yapılması için baskıya başladı. Sonuçta:
-Antalya, Konya, Aydın ve İzmir İtalya�ya bırakıldı.
-İtilaf Devletleri birbirine ait olan Türk limanlarından serbestçe yararlana-
bileceklerdi.
-İtalya, Sykes � Picot Anlaşmasını kabul etti.
Bu anlaşmanın yürürlüğe girmesi için Rusya�nın onayı gerekiyordu. İtalya,
İngiliz-Fransız oyununa geldiğini Paris Barış Konferansı�nda anlayacak ve
dostlarının aksine bir rota tutturacaktır.

G i z l i Anlaşmalarda Rusya�nın yanı sıra, İtalya�ya da bol kepçeden pay
verildiği görülüyor. Oysa İngiltere�nin ne Rusya ne de İtalya�yı Doğu Akdeniz�de görmeğe niyeti yoktu. İtalya�yı Ocak 1919�da başlayan Paris
Barış Görüşmeleri�nde Yunanistan ile durdurarak, Roma İmparatorluğu�
nu diriltme hayallerine son verdi. Yakın dostu Fransa�yı da, bir batak
olduğunu anladığı Güney Doğu Anadolu�ya itti. Rusya�yı ise daha savaş
başlarken (Geçmişte Napolyon, gelecekte Hitler�in yaptığı gibi) aldatmaya başlamıştı.

-----------------

Kartal Busbey

-----------------
[Yalnızca Kayıtlı Üyeler Linkleri Görebilirler. 10 Saniyede kayıt Olmak İçin Tıklayınız...]



[Yalnızca Kayıtlı Üyeler Linkleri Görebilirler. 10 Saniyede kayıt Olmak İçin Tıklayınız...]

TIKLA..