SARI LİRA

"Yaşamak değil, bu telaş öldürecek beni" dediği gibi şairin;
O telaşla, bırakin Paris yolunda ılık rüzgarla
Taramayı saçlarınızı
Sevdiğimizle doyasıya sohbet bile edemedik biz...
Gözümüz saatte söyleştik hep
Koşuşur gibi seviştik, yarışır gibi çalıştık.

Hep yetişilecek bir yerler vardı.
Aranacak adamlar,yapılacak işler...
Bir sonraki günün telaşı
Bir öncekinin terine bulaştı
Başkalarinin hayatı bizimkini aştı.

Kör karanlıkta çalar saat yerine;
Kuşluk vakti, kızarmış ekmek kokusu
Veya yavuklu busesiyle uyanma heveslerini
Ha babam erteledik.

20'li yaşlardayken 30'lara kurduk saatin alarmını,
30'larımızda 40'lara, belki sonra 50'lere
Lakin öyle yanlış kurgulanmış ki hayat,
Kuşlukta uyanma fırsatı sunduğunda size,
Artık uyku girmez oluyor gözlerinize...

Doyasıya söyleşmek,
Telaşsız sevişmek için bol zamana kavuştuğunuzda,
Söyleşecek, sevisecek kimsecikler kalmıyor
Yanınızda...

Özenle sakladığınız bir sarı lira gibi ömrünüz;
Vakit gelip sandıktan çıkardığınızda,
Bir de bakıyorsunuz ki, tedavülden kalkmış.

Cahit Sıtkı Tarancı

ŞAŞIRTMACA

İşte Birsen, o cilveli kız;
Saçları yüzüne dökülen,
Gözgöze geldik, a Mübeccel!
Güldü, meğersem Semiha'ymış!
Konuşunca tanıdım, Türkân!
Oturdu, baktım Nazmiye'dir.
Müjgân oluvermiş öperken!
Soyundu, gördüm ki o değil.

Sahiden sen kimsin güzelim?

ABBAS

Haydi abbas, vakit tamam;
Akşam diyordun işte oldu akşam.
Kur bakalım çilingir soframızı;
Dinsin artık bu kalp ağrısı.
Şu ağacın gölgesinde olsun;
Tam kenarında havuzun.
Aya haber sal çıksın bu gece;
Görünsün söyle gönlümce.
Bas kırbacı sihirli seccadeye,
Göster hükmettiğini mesafeye
Ve zamana.
Katıp tozu dumanı,
Var git,
Böyle ferman etti Cahit,
Al getir ilk sevgiliyi Beşiktaştan;
Yaşamak istiyorum gençliğimi yeni baştan.

DESEM Kİ

Desem ki vakitlerden bir Nisan akşamıdır,
Rüzgarların en ferahlatıcısı senden esiyor,
Sende seyrediyorum denizlerin en mavisini,
Ormanların en kuytusunu sende gezmekteyim,
Senden kopardım çiçeklerin en solmazını,
Toprakların en bereketlisini sende sürdüm,
Sende tattım yemişlerin cümlesini.

Desem ki sen benim için,
Hava kadar lazım,
Ekmek kadar mübarek,
Su gibi aziz bir şeysin;
Nimettensin, nimettensin!
Desem ki...
İnan bana sevgilim inan,
Evimdeki şenliksin, bahçemde bahar;
Ve soframda en eski şarap.
Ben sende yaşıyorum,
Sen bende hüküm sürmektesin.
Bırak ben söyleyeyim güzelliğini,
Rüzgarlarla, nehirlerle, kuşlarla beraber.
Günlerden sonra bir gün,
Şayet sesimi farkedemezsen,
Rüzgarların, nehirlerin, kuşların sesinden,
Bil ki ölmüşüm.
Fakat yine üzülme, müsterih ol;
Kabirde böceklere ezberletirim güzelliğini,
Ve neden sonra
Tekrar duyduğun gün sesimi gökkubbede,
Hatırla ki mahşer günüdür
Ortalığa düşmüşüm seni arıyorum.

MEMLEKET İSTERİM

Memleket isterim
Gök mavi, dal yeşil, tarla sarı olsun
Kuşların, çiçeklerin diyarı olsun.

Memleket isterim
Ne başta dert, ne gönülde hasret olsun
Kardeş kavgasına bir nihayet olsun.

Memleket isterim
Ne zengin fakir, ne sen ben farkı olsun
Kış günü herkesin evi barkı olsun.

Memleket isterim
Yaşamak, sevmek gibi gönülden olsun
Olursa bir şikayet ölümden olsun.

PAYDOS

Paydos bundan böyle çılgınlıklara
Sert konuşmaya başladı aynalar
Yetişir koştuğum aşkın peşisıra
Bitirdi beni bu içki, bu kumar.

Ne saklayayım gaflet ettiğimi
Elimle batırmışım gençliğimi
Binip bineceğim en güzel gemi
Aldığını geri vermez dalgalar.

Meyhaneler, sabahçı kahveleri
Cümle eş dost, şair, ressam, serseri
Artık cümbüşte yoksam geceleri
Sanmayın tarafımdan ihanet var.

Yaş ilerliyor... Artık geçti bizden
Kişi ev bark edinmeli vakitken
Gün gelince biz değil miyiz ölen
Cenazemiz yerde kalmasın dostlar.

SERENAD

Kimdir bana gülümseyen yeşillik balkonundan
Demek gecelerden sonra nihayet gün doğuyor.
Bir gülüşündü gençliği döndürdü yolundan;
Yanan şu alnım elinin gölgesiyle soğuyor.

Güzelsin ya, ne olursan ol, girdin hikayeme;
Çok değil evi barkı unutup sana uyduğum,
Ancak sen tazelikte gül yaraşır pencereme;
Uykusuz gecelerimde kokusunu duyduğum.

Eğil bak suya, ordadır güzelliğin, gençliğin.
Sen gel beni dinle, günlerimiz heba olmasın
Yorgun başımı göğsünde emniyette bileyim;
Artık taslarımız ayrı çeşmelerden dolmasın

YARIN PAZAR DEĞİL

Ben mi öylesine sevdalıyım,
Sen mi sahiden bunca dilbersin!
Herhalde sevişmek harika şey;
Kolların boynumdan çözülmesin.

Yarın pazar değil karıcığım;
İşe gitmek var, takdir edersin.
Keşke hiç bitmeseydi bu gece,
Daha, daha çok sevişmek için

35 YAŞ ŞİİRİ

Yaş otuz beş! yolun yarısı eder.
Dante gibi ortasındayız ömrün.
Delikanlı çağımızdaki cevher,
Yalvarmak, yakarmak nafile bugün,
Gözünün yaşına bakmadan gider.

Şakaklarıma kar mı yağdı ne var?
Benim mi Allahım bu çizgili yüz?
Ya gözler altındaki mor halkalar?
Neden böyle düşman görünürsünüz,
Yıllar yılı dost bildiğim aynalar?

Zamanla nasıl değişiyor insan!
Hangi resmime baksam ben değilim.
Nerde o günler, o şevk, o heyecan?
Bu güler yüzlü adam ben değilim;
Yalandır kaygısız olduğum yalan.

Hayal meyal şeylerden ilk aşkımız;
Hatırası bile yabancı gelir.
Hayata beraber başladığımız,
Dostlarla da yollar ayrıldı bir bir;
Gittikçe artıyor yalnızlığımız.

Gökyüzünün başka rengi de varmış!
Geç farkettim taşın sert olduğunu.
Su insanı boğar, ateş yakarmış!
Her doğan günün bir dert olduğunu,
İnsan bu yaşa gelince anlarmış.

Ayva sarı nar kırmızı sonbahar!
Her yıl biraz daha benimsediğim.
Ne dönüp duruyor havada kuşlar?
Nerden çıktı bu cenaze? ölen kim?
Bu kaçıncı bahçe gördüm tarumar?

Neylersin ölüm herkesin başında.
Uyudun uyanamadın olacak.
Kimbilir nerde, nasıl, kaç yaşında?
Bir namazlık saltanatın olacak,
Taht misali o musalla taşında.

ÖMRÜMDE SÜKUT

Çıngıraksız, rehbersiz deve kervanı nasıl,
İpekli mallarını kimseye göstermeden,
Sonu gelmez kumlara uzanırsa muttasıl,
Ömrüm böyle esrarlı geçecek ses vermeden,
Ve böylece bu ömür, bu ömür her dakika,
Bir buz parçası gibi kendinden eriyecek.
Semada yıldızlardan, yerde kurtlardan başka,
Yaşayıp öldüğümü kimseler bilmeyecek!

GÜN EKSİLMESİN PENCEREMDEN

Ne doğan güne hükmüm geçer,
Ne halden anlayan bulunur;
Ah aklımdan ölümüm geçer;
Sonra bu kuş, bu bahçe, bu nur.
Ve gönül Tanrısına der ki:
- Pervam yok verdiğin elemden;
Her mihnet kabulüm, yeter ki
Gün eksilmesin penceremden!

NÜ

Uykusuz gecemde bir kadın
Gözlerinin ay ışığında
Vücudu kar beyazlığında
Saçları bir hazine altın.
Ne ateşimden haberi var
Ne bilir çıplak olduğunu
Varlığını ve yoksulluğunu
Duymadan güzel ve bahtiyar!

ŞİİR

Kızoğlan kız güzelliğinde şiir;
Hem sevgili hem dost hem anne yüzü.
Hâlâ beni mest ettiği gecedir
Sanırım hem yeryüzü hem gökyüzü.
Mecnunum: şikayet etmem Leyla'dan;
Başıma ne dertler açtığı halde.
Ne mümkün vazgeçsin bu sevdadan?
Bir kerre karar kıldık bu hayalde.

HAREKET

Müzeden hoşlanmam
Mezarlıkta işim olmaz
Çarşı pazar dururken
Nerde hareket ben orda.

Yolda olmalıyım yolda
Yeni bir zafer attığım her adım
Vapur mu tren mi kalkmalı
Ben biner binmez.

Es rüzgar es
Dönsün yeldeğirmeni
Yelken rüzgarda yelken olur
Bahar gelse gelse rüzgarla gelir.

Kadın raksederken güzeldir
Bayrak dalgalandıkça
Deniz köpürdüğü zaman
İnsan ihtirasla yaşarken.

ÖLÜM

I

Sözünde durmadı mavi gökler
Gün kararıyor git gide ölüm.
Akşam yeli nedameti söyler
Nedamet yer etti bende ölüm.

Ne yapsam gün doğmuyor gönlümce
Sudur akar kendi bildiğince
Hangi pencereye koşsam gece
Gitmiyor bu can bu tende ölüm.

Ne vefasız geçmişten hayır var
Ne gelecekler imdada koşar
Çoktandır tekneyi aldı sular
Çoktandır ümitler sende ölüm.

ÖLÜM

II

Ey kurumaz membaı sükutun
Işığı güneşten zinde ölüm
Altında şu alçalan bulutun
Sendedir umduğum müjde ölüm.

Aynada zifiri bir gecedir
Bütün zulüm bu suçsuz kalbedir
Sabır tesbihim kopmak üzredir
Ne gün kalkacak bu perde ölüm?

Ne gün aslına dönecek bu ten
- Taş, toprak, çiçek, su veya maden -
Ruha ebediyeti vadeden
Efsanevi yalan nerde ölüm?

GARİP KİŞİ

Bu akşam ilk olarak ağladım
Bekar odamın penceresinde.
Hani ev bark, hani çoluk çocuk?
Ne geçti elime bu hayatın
Meyhanesinde, kerhanesinde?
Yatağım her gece böyle soğuk
Saadet bu ömrün neresinde?

MEMLEKET

Bir yanda Anadolu, bir yanda Rumeli'dir
Hepsi naçar, yolcusu olsun, hancısı olsun
Efkar ettiğimiz memleketin halidir
Sanmam hemşerim sanmam bundan acı olsun.

Köylümüz efendimiz tarlasında perişan
İşçimiz kardeşimiz kavgasında perişan
Anam bacımdır bahtı karasında perişan
Hemen Allah cümlemizin yardımcısı olsun.

BİR LAHZAM

Aynadaki aksim, gölgem, bir de ben
Var mıdır, yok mudur onlar sahiden?
Aşina değildir çektiklerime
İçlerinden biri gelse yerime.

Ben bir gölge olsam, yahut bir hayal
Onlar gibi hissiz, onlar gibi lal.
Olsa bütün ömre bedel bir lahzam
Var görünsem, onlar gibi yok olsam

İMKANSIZ DOSTLUK

Değil kardeşim, dal yeşil değil, gök mavi değil
Bilsen. Ben hangi âlemdeyim, sen hangi âlemde.
Aklından geçer mi dersin aklımdan geçen şeyler?
Sanmam. Yıldız ve rüzgar payımız müsavi değil
Sen kendi gecende gidersin, ben kendi gecemde
Vazgeç kardeşim, ayrıdır bindiğimiz gemiler...

HEPSİNDEN BETER

Kimi insan derbeder
Ömrünü heba edip gider.
Kimisi maişet derdine düşmüş
Rahattan bihaber.
Olmayacak işler peşinde
Kimisi taban teper.
Kimisi dul, kimisi öksüzdür
Alınyazısı kahreder.
Aklından zoru var kiminin
Merhamet ister.
Ben sevda çekerim
Hepsinden beter.

KUŞLAR

Kuşlar gelir konar pencereme
Penceremden kuşlar uçar gider.
Bu kanat sesleri bu hengâme
Kah müjde olur, kah kara haber.

Tüylerinin renginden bilirim
Hangi kuş hangi iklimden gelir.
Aşkımı kuşlara sor sevgilim
Öleceğin günü kuşlar bilir.

DALGIN ÖLÜ

Dün güzel bir kadın geçti
Kabrimin yakınından.
Doya doya seyrettim
Gün hazinesi bacaklarını
Gecemi altüst eden.

Söylesem inanmazsınız
Kalkıp verecek oldum
Düşürünce mendilini
Öldüğümü unutmuşum.

KIRIK KALPLER

Biz aşkla başı dönmüş iki çocuk
Bütün bir bahar o çiçek ben yaprak
Yarabbi ne güzel sevişiyorduk
Dünyayı aşktan ibaret sanarak.

Kim ne karıştı, ne istedi bizden
Göz mü değdi, ne oldu sevdaya
Ayırdılar bizi birbirimizden
Hem de göz göre, yürek parçalaya.

Aşktı bizdeki, onlardaki mantık
Onlardan yana çıktı kahpe felek.
Birer kalp bıraktılar bize kırık
Ömrümüzce gözyaşı döktürecek.

ROBENSON

Robenson, akıllı Robenson'um
Ne imreniyorum sana bilsen.
Göstersen adana giden yolu
Başımı dinlemek istiyorum.

Ben gemi olurum, sen kaptan ol
Yelken açarız bir sabah vakti.
Güneşte gölgemiz olur deniz
Yolculuk. Derken adamızdayız.

İsterdim tercümanım olasın
Tanıtasın beni balıklara
Vahşi kuşlara ve çiçeklere
Bizdendir, diyesin benim için.

Ağaca çıkmasını bilirim
Tanırım meyvenin olmuşunu.
Taş kırmak da gelir elimizden
Ateş yakmak da, aş pişirmek de.

Robenson, halden bilir Robenson
Adan hâlâ batmadıysa eğer
Alıp götürsen beni oraya
Deniz yolu kapanmadan evvel.

ÖLÜMDEN SONRA

Öldük, ölümden bir şeyler umarak
Bir büyük boşlukta bozuldu büyü.
Nasıl hatırlamazsın o türküyü
Gök parçası, dal demeti, kuş tüyü
Alıştığımız bir şeydi yaşamak.

Şimdi o dünyadan hiç bir haber yok
Yok bizi arayan, soran kimsemiz.
Öylesine karanlık ki gecemiz
Ha olmuş ha olmamış penceremiz,
Akarsuda aksimizden eser yok.

SANATKARIN ÖLÜMÜ

Gitti gelmez bahar yeli
Şarkılar yarıda kaldı.
Bütün bahçeler kilitli
Anahtar tanrıda kaldı.

Geldi çattı en son ölmek
Ne bir yemiş, ne bir çiçek
Yanıyor güneşte petek
Bütün bal arıda kaldı.

AŞK

Açınca baharın dişi gülleri,
Bir başka rüzgar eser bahçelerde.
Dinle çılgınca öten bülbülleri;
Sorma niçin düştüğünü bu derde.

De ki: Aşktır şadeden gönülleri;
Perişan, berbat eden gönülleri.
Aşk söyletir en yanık türküleri,
Ay buluta girdiği gecelerde.

KORKTUĞUM ŞEY

Gün çekildi pencerelerden
Aynalar baştan başa tenha
Ses gelmez oldu bahçelerden
Gök kubbesi döndü siyaha.

Sular kesildi çeşmelerden
Nerden dolacak bu tas nerden
Nergislerin açtığı yerden
Ey kuş uçurtmayan ejderha?

Ne yârdan geçilir, ne serden
Korkuyorum bu gecelerden
Bel bağladığım tepelerden
Gün doğmayabilir bir daha

BUGÜN CUMA

Bugün cuma;
Büyükannemi hatırlıyorum
Dolayısıyla çocukluğumu
Uzun olaydı o günler!
Yere düşen ekmek parçasını
Öpüp başıma götürdüğüm günler!
O zaman inandığım gibi
Sahiden bir öbür dünya varsa eğer
Orada da cumaysa bugün
Başında bulutlardan beyaz örtüsü
Büyükannem namaz kılmaktadır
Namahrem eli değmez seccadesinde
Mekkei Mükerreme'den getirilmiş.
Dilerim duasında unutmasın beni
Günahkar olduğumu hatırlayarak.