[...oMeRCaN...™]
08-06-2007, 16:43
AHİLİK NEDİR ?
"Ahi" sözcüğünün kökeni konusunda dil bilimcileri arasında görüş birliği yoktur. "Ahi" kelimesi, Arapça "kardeş" anlamına gelmektedir. Ancak, Divanü Lûgati't Türk'te "Ahi" kelimesi eli açık, cömert, yiğit anlamına gelen "akı" kelimesinden türediği kaydedilmektedir.
Terim olarak Ahilik ise, XIII. yüzyılın ilk yarısından XIX . yüzyılın ikinci yarısına kadar Anadolu'da, Balkanlarda ve Kırım'da yaşamış olan Türk Halkının sanat ve meslek alanında yetişmelerini, ahlâki yönden gelişmelerini sağlayan bir kuruluşun adıdır.
İKTA NEDİR ?
Hazineye ait olan toprakların ordu ve devlet mensupları arasında bölüşülmüştür. Bunu karşılığında bu toprak sahipleri devlete gelirleri oranında asker yetiştirmektedirler.
İktanın Özellikleri :
İlk defa Nimamülmülk tarafından kuruldu.Maaş karşılığı komutan ve devlet adamlarına verilmektedir.İkta sahipleri bu toprak karşılığında asker yetiştirmektedirler.İkta sahipleri devlet hizmetinden arz edilirlerse iktaları ellerinden alınırdı.İkta sahipleri tespit edilmiş olan vergilerden fazlasını talep edemezlerdi. Halkın İkta sahiplerinden şikayet etme hakları bulunmaktaydı. İktalarını iki yıl üst üste işlemeyenlerden iktaları alınırdı. Toprak üzerinde çalışan halk devletin denetimindedir. Toprağı işleyen halk bunu geçici tapu ile işlerdi.Toprağı ekip biçen kişi ölünce, toprağı işleme hakkı erkek evladının olurdu.
İktanın Faydaları:
Devlet hazinesinden para çıkmadan devlet memur ve askerlerin maaşının ödenmesi Devlet hazinesinden para çıkmadan güçlü bir ordunun kurulması İkta sahipleri bulundukları bölgelerin asayişler ve güvenliği sağlamaktaydılar. Göçebe Türkmenlerin köylülere yaptıkları baskıları önlemek. İkta sahipleri, bulundukları bölgedeki suçluları ve zanlıları yakalar. Çiftçiler denetim altına alınmaktadır. Üretimin artması sağlanmaktadır.
LONCA SİSTEMİ NEDİR ?
Osmanlıda, tarım da olduğu gibi sanayi üretimi de devlet kontrolündeki loncalar eliyle yürütülüyordu. Kapalı bir ekonomi sistemi uygulamasını benimseyen Osmanlı İmparatorluğu, loncalar sistemiyle üyelerine çalışma zevki, meslek disiplini, dürüstlük, kanaatkarlık gibi sağlam ahlaki kuralları aşılıyor, standartları ayakta tutuyor ve haksız rekabeti önlüyordu. Hükümetin müdahalesi loncaların iç işlerine kadar etkili olmamakta, loncaya bağlı imalat birimlerinin ürettikleri malların kalite, miktar ve fiyatlarında oluşmaktaydı.
Böylece lonca sistemi, ham maddelerin arz ve talebini tanzim eden bir mekanizma olarak işlerdi. O dönemde pamuk, ipek, kereste ve demir gibi maddelerdeki üretim güçlükleri ve üretimdeki yetersizlikler dolayısıyla piyasaya her zaman talebi karşılayacak ölçüde bu ürünler sevk edilemezdi. Osmanlı ekonomik sisteminde hammaddelerin loncaya mensup ustaların eline normal fiyatlar üzerinden ve onlardan hiçbirisini işsiz bırakmayacak şekilde dağıtılması büyük bir önem arz ederdi. Bazı maddelere sık konan ihracat yasağı veya bu maddelerin stokçular tarafından satın alınmasını önleyen tedbirler lonca üyelerinin işsiz kalmasını önlemek için alınırdı.
Osmanlı ekonomi sisteminin çalışmasında, üretilen malların pazarlanmasını yapan esnafta aynı şekilde loncalar halinde teşkilatlanmışlardı. Fiyatlar da hükümet ve lonca temsilcileri tarafından tespit edilirdi. Bu suretle lonca her iş kolunda arz ve talep arasında bir denge sağlardı.
"Ahi" sözcüğünün kökeni konusunda dil bilimcileri arasında görüş birliği yoktur. "Ahi" kelimesi, Arapça "kardeş" anlamına gelmektedir. Ancak, Divanü Lûgati't Türk'te "Ahi" kelimesi eli açık, cömert, yiğit anlamına gelen "akı" kelimesinden türediği kaydedilmektedir.
Terim olarak Ahilik ise, XIII. yüzyılın ilk yarısından XIX . yüzyılın ikinci yarısına kadar Anadolu'da, Balkanlarda ve Kırım'da yaşamış olan Türk Halkının sanat ve meslek alanında yetişmelerini, ahlâki yönden gelişmelerini sağlayan bir kuruluşun adıdır.
İKTA NEDİR ?
Hazineye ait olan toprakların ordu ve devlet mensupları arasında bölüşülmüştür. Bunu karşılığında bu toprak sahipleri devlete gelirleri oranında asker yetiştirmektedirler.
İktanın Özellikleri :
İlk defa Nimamülmülk tarafından kuruldu.Maaş karşılığı komutan ve devlet adamlarına verilmektedir.İkta sahipleri bu toprak karşılığında asker yetiştirmektedirler.İkta sahipleri devlet hizmetinden arz edilirlerse iktaları ellerinden alınırdı.İkta sahipleri tespit edilmiş olan vergilerden fazlasını talep edemezlerdi. Halkın İkta sahiplerinden şikayet etme hakları bulunmaktaydı. İktalarını iki yıl üst üste işlemeyenlerden iktaları alınırdı. Toprak üzerinde çalışan halk devletin denetimindedir. Toprağı işleyen halk bunu geçici tapu ile işlerdi.Toprağı ekip biçen kişi ölünce, toprağı işleme hakkı erkek evladının olurdu.
İktanın Faydaları:
Devlet hazinesinden para çıkmadan devlet memur ve askerlerin maaşının ödenmesi Devlet hazinesinden para çıkmadan güçlü bir ordunun kurulması İkta sahipleri bulundukları bölgelerin asayişler ve güvenliği sağlamaktaydılar. Göçebe Türkmenlerin köylülere yaptıkları baskıları önlemek. İkta sahipleri, bulundukları bölgedeki suçluları ve zanlıları yakalar. Çiftçiler denetim altına alınmaktadır. Üretimin artması sağlanmaktadır.
LONCA SİSTEMİ NEDİR ?
Osmanlıda, tarım da olduğu gibi sanayi üretimi de devlet kontrolündeki loncalar eliyle yürütülüyordu. Kapalı bir ekonomi sistemi uygulamasını benimseyen Osmanlı İmparatorluğu, loncalar sistemiyle üyelerine çalışma zevki, meslek disiplini, dürüstlük, kanaatkarlık gibi sağlam ahlaki kuralları aşılıyor, standartları ayakta tutuyor ve haksız rekabeti önlüyordu. Hükümetin müdahalesi loncaların iç işlerine kadar etkili olmamakta, loncaya bağlı imalat birimlerinin ürettikleri malların kalite, miktar ve fiyatlarında oluşmaktaydı.
Böylece lonca sistemi, ham maddelerin arz ve talebini tanzim eden bir mekanizma olarak işlerdi. O dönemde pamuk, ipek, kereste ve demir gibi maddelerdeki üretim güçlükleri ve üretimdeki yetersizlikler dolayısıyla piyasaya her zaman talebi karşılayacak ölçüde bu ürünler sevk edilemezdi. Osmanlı ekonomik sisteminde hammaddelerin loncaya mensup ustaların eline normal fiyatlar üzerinden ve onlardan hiçbirisini işsiz bırakmayacak şekilde dağıtılması büyük bir önem arz ederdi. Bazı maddelere sık konan ihracat yasağı veya bu maddelerin stokçular tarafından satın alınmasını önleyen tedbirler lonca üyelerinin işsiz kalmasını önlemek için alınırdı.
Osmanlı ekonomi sisteminin çalışmasında, üretilen malların pazarlanmasını yapan esnafta aynı şekilde loncalar halinde teşkilatlanmışlardı. Fiyatlar da hükümet ve lonca temsilcileri tarafından tespit edilirdi. Bu suretle lonca her iş kolunda arz ve talep arasında bir denge sağlardı.