KeRİM
07-23-2007, 22:25
Uzun Yıllar Geçse de
Farika TEYMUR
150 yıllık ömründe bir defa ilk ve son olarak çiçek açan Puya raimondii, çöllerde de birlik akidesini hal diliyle haykırmakta ve Yaratıcısına selam durmaktadır.
150 yıllık ömürlerinde sadece bir defaya mahsus olmak üzere ilk ve son çiçeğini açan Puya raimondii, Bromeliaceae familyasının dev bir üyesidir. Çok geniş bir familya olan Bromeliaceae'ye mensub bitkiler farklı genişlik ve uzunluk arzeden bir yapıya sahiptirler. Daha çok Amerika kıtasında yaşayan bu bitkiler, güneşte, gölgede çöllerde, okyanus kenarlarında, bataklıklarda, ormanlarda, kayalıklarda, ağaç kabukları ve palmiye üzerlerinde yetişebilmektedirler. Ağaçlar ve fundalar gibi odunsu gövdeye sahip değillerdir. Bu familyanın bir nev'i olan dev Puyalar yanında üç cm. boyunda minyatürleri de mevcuddur.
Kimisinden çok lezzetli yiyecek ve içecekler elde edilir. Ananas bunlardan biridir. Kimisinin orta kısmı kereviz gibi yenir. Kimisinin ise bu kısmından kırmızı, lezzetli bir içecek sağlanır.
Bromeliadların çoğu çok güzel çiçeklere sahiptir. Dikenli yaprakları sebebi ile botanikçiler bazılarını kaktüslerle karıştırmaktadırlar. Fakat onların bir kısmı az sayıda da olsa sadece su içinde dahi yaşayabilmektedirler. Kimisi de epifit bitkiler olup, kökleriyle kaya ve ağaçların üzerinde -yetişirler. Ancak bu yerleri sadece tutunma vasatı olarak kullanıp, asıl besinlerini havanın toz ve rutubetinden sağlamaktadırlar. Bununla beraber Puyalar daha çok kuru ve kayalık arazilerde yaşarlar. Fakat Bromeliadların en muhteşemi Puya raimondiidir. Ömrünün en güzel, en ihtişamlı günlerini yaşayan bir Puya raimondii 125 cm. uzunluğunda yapraklardan meydana gelmiş 3,5 m. boyunda bir gövdeye sahiptir. Bu gövdeden dev bir sümbül gibi 85 cm. çapında 7 m. boyunda olan çiçek koçanı yükselir. Bitkinin toplam uzunluğu ise 10 metreyi geçmektedir.
Bir çiçek koçanının merkezinden ışınlar halinde boydan boya 60 cm. uzunluğunda dallar yayılır. Her dalda 10 cm. boyunda bembeyaz mumlu çiçekler vardır. Bütün koçandaki çiçek sayısı ise 8000'i geçmektedir. Dalların uç kısımları çiçeksiz olup başka bitkilerden mahrum kurak arazilerde yetişen bu ağaçların çiçekleri kuşlar için güzel bir istirahat yeridir. 85 cm. çapındaki bu dev çiçek koçanı bir merdiven yardımıyla kendisine tırmanan bir kimseyi kolaylıkla taşıyabilmektedir. (Resim 1)
İşte bu güzel bitkinin hayatı, tohumlarının olgunlaşıp kurumasıyla yeniden diriliş için son bulur veya yerliler onları tören günlerinde yakarlar. Tohuma kalkmış bitki yanınca alevler havai fişekler gibi 16m. yükseğe fırlarlar ve çok harikulade bir görünüm arzederler. Yakılmaktan kurtulanlar da rüzgarın yardımıyla milyonlarca tohum saçarlar. Her bir tohum kara, dona, rüzgara ve kuraklığa karşı durup kök salabilmesi için milyonda bir şansa sahipdir. Karşı durabilenler de böyle muhteşem bir bitki olabilmek için 1,5 asır beklemek mecburiyetindedir.
Meyve vermek için, kendisine imkânların hazırlanmasını beklemeyen Puyalar, yeniden varoluş ufkunda çalışan insanımıza neler anlatmıyor ki!
Bağrımızda binlerce çiçeğin boy atması için acele etmeyip tek bir tohuma yıllarca su veren gencimize hürmet..!
National Graphic'ten
Farika TEYMUR
150 yıllık ömründe bir defa ilk ve son olarak çiçek açan Puya raimondii, çöllerde de birlik akidesini hal diliyle haykırmakta ve Yaratıcısına selam durmaktadır.
150 yıllık ömürlerinde sadece bir defaya mahsus olmak üzere ilk ve son çiçeğini açan Puya raimondii, Bromeliaceae familyasının dev bir üyesidir. Çok geniş bir familya olan Bromeliaceae'ye mensub bitkiler farklı genişlik ve uzunluk arzeden bir yapıya sahiptirler. Daha çok Amerika kıtasında yaşayan bu bitkiler, güneşte, gölgede çöllerde, okyanus kenarlarında, bataklıklarda, ormanlarda, kayalıklarda, ağaç kabukları ve palmiye üzerlerinde yetişebilmektedirler. Ağaçlar ve fundalar gibi odunsu gövdeye sahip değillerdir. Bu familyanın bir nev'i olan dev Puyalar yanında üç cm. boyunda minyatürleri de mevcuddur.
Kimisinden çok lezzetli yiyecek ve içecekler elde edilir. Ananas bunlardan biridir. Kimisinin orta kısmı kereviz gibi yenir. Kimisinin ise bu kısmından kırmızı, lezzetli bir içecek sağlanır.
Bromeliadların çoğu çok güzel çiçeklere sahiptir. Dikenli yaprakları sebebi ile botanikçiler bazılarını kaktüslerle karıştırmaktadırlar. Fakat onların bir kısmı az sayıda da olsa sadece su içinde dahi yaşayabilmektedirler. Kimisi de epifit bitkiler olup, kökleriyle kaya ve ağaçların üzerinde -yetişirler. Ancak bu yerleri sadece tutunma vasatı olarak kullanıp, asıl besinlerini havanın toz ve rutubetinden sağlamaktadırlar. Bununla beraber Puyalar daha çok kuru ve kayalık arazilerde yaşarlar. Fakat Bromeliadların en muhteşemi Puya raimondiidir. Ömrünün en güzel, en ihtişamlı günlerini yaşayan bir Puya raimondii 125 cm. uzunluğunda yapraklardan meydana gelmiş 3,5 m. boyunda bir gövdeye sahiptir. Bu gövdeden dev bir sümbül gibi 85 cm. çapında 7 m. boyunda olan çiçek koçanı yükselir. Bitkinin toplam uzunluğu ise 10 metreyi geçmektedir.
Bir çiçek koçanının merkezinden ışınlar halinde boydan boya 60 cm. uzunluğunda dallar yayılır. Her dalda 10 cm. boyunda bembeyaz mumlu çiçekler vardır. Bütün koçandaki çiçek sayısı ise 8000'i geçmektedir. Dalların uç kısımları çiçeksiz olup başka bitkilerden mahrum kurak arazilerde yetişen bu ağaçların çiçekleri kuşlar için güzel bir istirahat yeridir. 85 cm. çapındaki bu dev çiçek koçanı bir merdiven yardımıyla kendisine tırmanan bir kimseyi kolaylıkla taşıyabilmektedir. (Resim 1)
İşte bu güzel bitkinin hayatı, tohumlarının olgunlaşıp kurumasıyla yeniden diriliş için son bulur veya yerliler onları tören günlerinde yakarlar. Tohuma kalkmış bitki yanınca alevler havai fişekler gibi 16m. yükseğe fırlarlar ve çok harikulade bir görünüm arzederler. Yakılmaktan kurtulanlar da rüzgarın yardımıyla milyonlarca tohum saçarlar. Her bir tohum kara, dona, rüzgara ve kuraklığa karşı durup kök salabilmesi için milyonda bir şansa sahipdir. Karşı durabilenler de böyle muhteşem bir bitki olabilmek için 1,5 asır beklemek mecburiyetindedir.
Meyve vermek için, kendisine imkânların hazırlanmasını beklemeyen Puyalar, yeniden varoluş ufkunda çalışan insanımıza neler anlatmıyor ki!
Bağrımızda binlerce çiçeğin boy atması için acele etmeyip tek bir tohuma yıllarca su veren gencimize hürmet..!
National Graphic'ten