Evliya Çelebinin Babasından Oğluna Nasihatlar


Evliya Çelebinin babası, ayakta oğlunu karşına alır, sağ eliyle Çelebi'nin kulağını tutar ve şunları söyler:


Oğul âdem yoksul olur. Besmelesiz taam yeme. Esvabın söküğünü üstünde dikme. İyi adını keme takma.


Keme yoldaş olma, zararını çekersin. Sen yürü ileri, gözün kalmasın geri. Alay bozma. Tarlaya basma. Yâran pâyine sarkma. Bir şey komadığın yere el uzatma. İki kişi söyleşirken dinleme. Nân ve yemek hakkını gözet. Nâmahreme nazar edip ihanet etme. Dâvetsiz yere varma. Varır isen ehl-i ırza var. Her mecliste işittiğin sözleri hıfz eyle. Evden eve söz getirme. Zem ve gıybetten, mesâviden uzak ol. Halûk ol, herkesle hüsnü ülfet et. Senden uluların önünden gitme. İhtiyarlara riayet et. Daime tâhir olup, mahremat ve menhiyattan perhizkâr ol. Salâvat-ı hamseye müdavemet edip (beş vakit namaza devam edip) salâh-i hal ile maruf, ilim ve fazl ile meşhur ol.


Oğul, dünya cihetinden nasihatim oldur ki, Ankameşrep ol. Celîs ve enîs olduğun, senden müreneffir olup istiskal etmiyeler. Rıza lokmasına kanaat eyle. Eline geçen malı da israf etme, kanaatle geçin. "El kanaati kenzün lâ yüfnâ", yani "kanaat tükenmez bir hazinedir!" demişler. Fukaralıka, sabırlıkta lazım olur. Dünyalıkakçeyi lokma ve hırka için hıfedip, nâmerde muhtaç olma, çünkü düşmenda kalırsa kalsın, dosta muhtaç olma tek demişler. Geşt ü güzâr ettiğin yerlerde iki yerden gayret kuşaığını beline bend edip kendini daime muhafaza et. Su uyur, ağyâr ve gaddar düşmanlar uyumaz. Gezdiğin yerleri yazarak "Seyahatnâme" nâmıyla bir telif vücuda getir.
Âhir ve âkibetin hayr olup, düşman şerrinden emin olasın. Hak Celle ve Alâ muîn ve zahîrin olsun.


Dünyada emn ü eman, âhir nefeste îman bulasın. Alem-i Resulullah dibinde haşr olasın. Bu nasihatleri gûsşuna menkuş eyle, deyip bir sille-i pehlivani vurarak kulağını burdu...
__________________