ρυяєgση
09-28-2007, 17:54
AYDIN
Türkiye genelinde incir, zeytin ve kestane üretiminde birinci,
“Bizim yeryüzünde bildiğimiz en güzel gökyüzünün altı ve en güzel iklimin bulunduğu yer”
“Dağlarından yağ, ovalarından bal akan,”
I-İLİN TANITIMI
Binlerce yıl önce B. Menderes Irmağının suladığı bereketli ovalar üzerine kurulmuş olan Aydın, doğanın kültürle kucaklaştığı ve ülkemizde turizmin ilk başladığı illerden birisidir.
Ünlü tarihçi Heredot tarafından “Bizim yeryüzünde bildiğimiz en güzel gökyüzünün altı” olarak nitelendirilen Aydın; tarım, turizm ve sanayi sektörlerindeki potansiyeli, vasıflı insan gücüyle Ege Bölgesi ve Ülkemizin hızla gelişen illerinden biri durumundadır.
Tarih boyunca çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapan Aydın İli, ismini Aydınoğlu beyliğinden almıştır. Kurtuluş savaşı yıllarında milli kuvvetler ve efelerin öncülüğünde gerçekleştirilen kahramanca mücadeleler sonucu 7 Eylül 1922 yılında Yunan işgalinden kurtarılmıştır. Kurtuluş Savaşının kazanılmasıyla birlikte 1923 yılında değişmiş, müstakil vilayet olmuştur.
Aydın, orta ve batı kesiminde verimli ovalar, kuzey ve güneyi dağlar ile çevrili Büyük Menderes Havzası üzerinde 8007 km2 lik bir alan üzerine kuruludur. Doğusunda Denizli, batıda Ege Denizi, kuzeyde İzmir ve Manisa, güneyde ise Muğla illeriyle komşudur. Akdeniz ikliminin hakim olduğu İl’de yazlar sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı geçer. Ortalama sıcaklık 17.6 °C, ortalama yağışlı gün sayısı 80.6, ortalama yağış miktarı 677,5 mm/yıl' dır.
İl, 37°-44' ve 38°-08' kuzey enlemleri ile 27°-23' ve 28°-52' doğu boylamları arasında yer alır.
-Aydın’da Muhtemel Riskler Durumu
İlimizde kırık hatlara bağlı olarak bölge, miyosenden beri çok aktiftir. Bu aktiflik, Türkiye deprem alanları yönünden İlimizi 1. dereceye sokar. 1653 yılında Aydın’da büyük deprem meydana gelmiş ve bu depremde Aydın büyük hasar görmüş, şehrin ova kısmında alçalmalar olmuştur.
1653 yılında meydana gelen deprem Nazilli’nin merkez ve köylerinden başka Kuyucak, Köşk, Sultanhisar ve Tire’de büyük hasar meydana getirmiş, yer yarılmaları ve su fışkırmaları olmuştur.
1899’da Nazilli dış merkezli bir deprem meydana gelmiş, depremde büyük can ve mal kaybı olmuştur. Nazilli’de Ağa ve Çarşı Camileri yıkılmış, Aydın ve Nazilli arasındaki köyler büyük hasar görmüştür. Büyük Menderes çukurluğunun eksenine paralel toplam uzunluğu 50 km’yi bulan kırıklar oluşmuştur.
Aletsel dönemde İl Merkezinin dışında ilçe ve kasabalarda İncirliova, Kuyucak, Buharkent, Pamukören, Nazilli, İsabeyli ve Yenipazar’da 5 şiddetinde, Bozdoğan, Çine, Koçarlı, Sarıkemer, Didim, Güllübahçe, Bağarası ve Sultanhisar’da 6 şiddetinde depremler kaydedilmiştir.
Merkez üssü Aydın’da bulunan 5 şiddetinden daha küçük depremler kırsal alanlardaki konutlarda hasara yol açmaktadır.
İlimiz sınırları içinde büyük küçük birçok akarsu mevcuttur. Afyon il sınırları içerisinden doğup, il sınırlarımızdan Ege Denizine dökülen büyük Menderes Nehrinin ilimiz sınırları içinde Akçay ve Çine yan kolları bulunmaktadır. Bu iki yan kolun dışında yaz ve kış aylarında debileri değişen bir çok dere mevcuttur. Bu akarsuların yağış havzasının büyüklüğüne ve yağan yağışın şiddetine göre zaman zaman debileri yükselerek akmakta oldukları yatak dışarısına taşarak taşkın etkisi yaratmaktadırlar. Bu taşkınlar bazen meskun mahalde, bazen de tarım arazilerinde taşkın zararları meydana getirmektedirler.Genel olarak Aydın şehir merkezi, büyük yangınlar bakımından hassas olmakla birlikte, orman yangınları bakımından çok hassastır.
8007 Km2 alana sahip olan ilimizin 2000 yılı Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre merkez ilçe nüfusu 143.267, toplam nüfusu ise 950.757’dir.
Aktif nüfusun % 30'u ticaret, % 28'i tarım, % 12'si inşaat , % 9'u imalat sanayi , % 8'i devlet hizmetleri ve geri kalan % 13'ü ise diğer işlerde çalışmaktadır.
2001 yılında İl’de kişi başına düşen Milli Gelir 2017 dolar iken, 2005 yılında bu rakamın 5.000 doları aştığı tahmin edilmektedir.
B.Menderes Irmağının suladığı bereketli ovalar üzerinde kurulu olan İlimiz, sahip olduğu toprak ve su kaynaklarının zenginliği ile Akdeniz İklimi sayesinde her türlü bitkisel üretimin yapılması için önemli bir tarım potansiyeline sahiptir. İl topraklarının %49,3'ünü oluşturan 395,494 hektar alanda tarımsal üretim yapılmaktadır. Geriye kalan arazilerin 298,000 hektarı orman, 47,466 hektarı çayır-mera, 14,271 hektarı göl-bataklık, 45,469 hektarı tarım dışı arazilerdir.
Sulanabilir nitelikteki 252.486 hektar alanın % 68'lik kısmını oluşturan 173.000 hektarda sulu tarım yapılmaktadır. Üretimde küçük ve orta boy işletmelerin ağırlığı görülür.
İlin en çok katma değer yaratan bitkisel ürünleri; incir, zeytin, pamuk ve kestanedir. İlimiz; zeytin, incir, kestane üretiminde Türkiye genelinde 1. sırada, pamuk üretiminde Şanlıurfa’dan sonra 2.sırada yer almaktadır. (İl’de 2004 yılında 186.000 ton yaş incir, 526.000 ton zeytin, 247.000 ton pamuk, 15.900 ton kestane üretilmiştir.)
İlimizin tarımdan sonra ki ikinci önemli gelir kaynağı turizmdir. 150 km’lik sahil şeridine sahip olan İlimizde, yaklaşık 150.000’i bulan yatak kapasitesi mevcuttur. İlimizi 2005 yılında yaklaşık 1 milyon turistin ziyaret ettiği tahmin edilmektedir.
İlimizde faaliyette olan Aydın ile ASTİM (Aydın Sanayi ve Ticaret İş Merkezleri) Organize Sanayi Bölgeleri vardır. Ayrıca; Nazilli, Söke, Ortaklar, Çine, Buharkent Organize Sanayi Bölgeleri ve Köşk-Ege Sera İhtisas Organize Sanayi Bölgesi çalışmaları devam etmektedir.
2005 yılı itibariyle AYDIN ve ASTİM Organize Sanayi Bölgelerinde işletmede olan fabrika sayısı 106'ya yükselirken, istihdam edilen kişi sayısı 4550'ye ulaşmıştır.
Kurulu haldeki 18 adet Küçük Sanayi Sitelerinde bulunan 5433 işyerinde yaklaşık 15.000’e yakın kişinin istihdamı sağlanmaktadır.
Aydın İlinin ihracat yapısını; pamuklu dokuma, salamura zeytin, konserve, işlenmiş incir gibi tarımsal ürünler, tarım makinaları, zeytinyağı makinaları, otomotiv yan sanayi ürünleri, beyaz eşya ürünleri, yer altı servetleri feldispat, kuvars, mermer ile şişelenmiş içme suları dünyanın bir çok ülkesine ihraç edilmektedir. İhracat tutarının yaklaşık 800 milyon ABD doları olduğu tahmin edilmektedir.
Türkiye’de üretilen feldispat, kuvars madenlerinin % 95’i Çine ile Milas arasındaki dağlık bölgeden çıkarılmaktadır.
İlin önemli bir gelir kaynağı olmaya aday Jeotermal kaynaklar mevcuttur. Sultanhisar Salavatlı’da özel sektöre ait 8,5 Megawatt gücünde Jeotermal elektrik santralinin montajı tamamlanmış, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan elektrik üretimi lisansını almış ve 2006 Şubat ayı sonunda deneme üretimine geçilmesi planlanmıştır. Yine Germencik İlçesinde özel sektörce 100 Megawatt Gücünde Jeotermal Elektrik Santrali kurulumu için çalışmalar sürdürülmekte ve 2007 yılı sonunda elektrik üretimine geçilmesi amaçlanmaktadır.
II-AYDIN İLİNDE KAMU HİZMETLERİNİN DURUMU
1-Eğitim Durumu:
a) Milli Eğitim
Eğitim alanında İlimiz OKS ve ÖSS’de son yirmi yıldan bu yana en başarılı iller arasında yer almaktadır. İlimizin tek fen lisesi olan Aydın Fen Lisesinin 2004 ÖSS’de sayısalda, 2005 ÖSS’de ise hem sayısal hem sözelde birinci olması bu durumun son göstergelerinden birisidir.
Okullaşma oranları;
-Okul öncesi eğitimde; ülkemizde % 9, ilimizde % 19;
-İlköğretimde; ülkemizde % 89, ilimizde % 93;
-ortaöğretimde; ülkemizde % 55, ilimizde % 69;
-okur yazar oranı ülkemizde % 82, ilimizde % 94 seviyesindedir. (Erkeklerde % 93.9, Kadınlarda % 81.1.)
İlimizde okul, aile, öğretmen ve öğrenciler arasındaki işbirliği ile Bilgi Teknolojisi Sınıflarının yaygınlaştırılması çalışmaları hızla devam etmektedir. Toplam 378 okula ADLS (hızlı internet erişim) bağlantısı yapılmıştır.
Aydın ili genelinde 498 ilköğretim okulundan 417’sinde, 89 ortaöğretim okulundan 69’unda bilgisayar laboratuarı mevcuttur.
Geriye kalan 81 ilköğretim ve 20 ortaöğretim okulunda da bilgisayar teknoloji sınıfları oluşturulması için il genelinde bir kampanya başlatılmıştır. Valiliğimizce başlatılan ve meslek odaları, sivil toplum örgütleri ve vatandaşlarımızla birebir ziyaretlerle sürdürülmekte olan kampanya devam etmektedir. 2005-2006 eğitim öğretim yılında İl genelinde;
-15 okul öncesi eğitim kurumu,
-498 ilköğretim okulu,
-5 Özel Eğitim okulu,
-89 Genel ve Mesleki Lise olmak üzere,
-toplam 607 okul bulunmaktadır.
Bu okullarda
-6.484 derslikte,
-168.725 öğrenci bulunmakta,
-8.929 öğretmen görev yapmaktadır.
b)Yüksek Öğretim
1992 yılında kurulan Adnan Menderes Üniversitesi’nde 2005-2006 eğitim-öğretim yılında 9764 öğrenci eğitim görmektedir. Adnan Menderes Üniversitesi eğitim hizmetlerini altı fakülte (Eğitim, Fen-Edebiyat, İ.İ.B, Veteriner, Ziraat, Tıp Fakülteleri), dört yüksekokul (Aydın ve Söke Sağlık, Beden Eğitimi ve Spor, Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksek Okulları), üç enstitü (Fen, Sağlık, Sosyal Bilimler), dokuz meslek yüksekokulu olmak üzere toplam 22 birimde vermektedir.
2-Kültür ve Turizm
Tarih boyunca çeşitli uygarlıkları merkez olan Aydın, doğanın kültürle kucaklaştığı bir İl’dir. Aydın Müzesi, Yörük Ali Efe Müzesi, Afrodisias Müzesi ve Milet Müzesi sorumluluklarında 8’i düzenlenmiş ve ziyarete açık toplam 21 önemli örenyeri mevcuttur.
2005 yıl sonu itibariyle 139 682 kişi müzelerimizi, 352 371 kişi örenyerlerimizi ziyaret etmiş ve toplam 730 000 YTL gelir elde edilmiştir.
İlin turizm potansiyeli; deniz (Kuşadası, Didim Plajları), termal, gençlik, kültür ve sanat, ekoturizm türleri şeklinde sıralanabilir. Kuşadası’na denizyoluyla gelen turist sayısı 2003 yılında 248.000 kişi iken bu rakam % 23’lük artışla 2005 yılında 304.000’e ulaşmış, otellerimizdeki yıllık ortalama doluluk oranı ise 2003 yılında % 38 iken 2005 yılında % 51 olmuştur.
Ülkemizde; turizmin bir endüstri olarak başladığı ilk yerlerden olan Kuşadası ilçemizi ülkemizde ve uluslararası arenada ön plana çıkarmak ve ilimiz turizmine dinamizm kazandırmak amacıyla kısa adı KOMER olan Kuşadası Kongre Vadisi Projesi başlatılmıştır. Proje 430 dönüm arazi üzerinde, 2 ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm olan 42.000 m2 inşaat alanına sahip Kongre Merkezinin ihalesi yapılarak temeli atılmış, 2007 yılı Ekim-Kasım aylarında hizmete girmesi planlanmış bulunmaktadır.
3-Sağlık Durumu
İlimizde;
-14 hastane, (10 Devlet, 3 Özel, 1Tıp Fak.Araş.Uyg.Has)
-1 Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi,
-1 Kanser Erken Teşhis ve Tanı Merkezi,
-2 Hemoglobinopati Merkezi
-4 Ana Çocuk Sağlığı –Aile Planlaması Merkezi,
-5 verem savaş dispanseri,
-100 Sağlık Ocağı,
-133 Köy Sağlık Evi,
-4 Halk Sağlığı Laboratuarı mevcuttur.
İlimizde sağlık hizmetlerinin etkin bir şekilde sunumu için personel, araç-gereç ve bina açısından önemli bir ihtiyaç bulunmamaktadır.
Özellikle son üç yılda temin edilen ödeneklerle yıllara sari tüm inşaatların tamamlanarak hizmete girmesi sonucu fiziki altyapı sorunu büyük ölçüde giderilmiştir.
Ayrıca, Aydın Merkez 150 yataklı Doğum ve Çocuk Bakımevi Hastanesi, Aydın Merkez 82. Yıl Devlet Hastanesi 100 yataklı ek bina ile 300 yatak kapasiteli Nazilli Devlet Hastanesi yeni bina yapımı Sağlık Bakanlığı’nın 2006 yılı yatırım programına alınmıştır.
Bunun yanı sıra Aydın Merkez ve İlçelerinde ihtiyaç olan 6 sağlık Ocağının İl Özel İdaresi Ve Sağlık Müdürlüğü döner sermaye bütçesinden yapımı planlanmıştır.
Sağlık hizmetleriyle ilgili temel veriler aşağıda tablolar halinde verilmiştir.
Aydın 2004 Türkiye 2004
Bebek Ölüm Hızı (Binde) 13.3 29
Anne Ölüm Oranı (Yüz Binde) 18 49
Kaba Doğum Hızı 12.4 20.9
Has.de Yapılan Doğum Oranı 93 91
Sağlık Pers.Yar. İle Doğum 96.3 95
Hastane-Yatak Sayısı
Sayı Fiili Yatak
Devlet Hastanesi 10 1.823
Üniversite Hastanesi 1 225
Özel Hastane 3 79
Toplam 14 2.127
On bin kişiye düşen yatak sayısı:22.39 (Türkiye ort 25.2)
Aşılama Oranları (%)
Aydın 2004 Türkiye 2004 Aydın 2005
DBT3 % 88 % 85 % 90
KIZAMIK % 80 % 81 % 95
OPV-3 % 88 % 85 % 90
BCG % 77 % 79 % 90
HBV-3 % 80 % 77 % 90
TT-2 % 77 % 41 % 80
Hekim Sayıları (2005)
Pratisyen sayısı: 541
Uzman sayısı: 354
Pratisyen hekim başına düşen nüfus:1.758 İlin Türkiye’deki Sırası:3
Uzman hekim başına düşen nüfus:2.686 İlin Türkiye’deki Sırası : 14
4-Ulaştırma
Aydın İli, coğrafi konumu ile kara, demir, deniz ve hava yolu taşımacılığı imkanlarına sahiptir. Son yıllarda gerçekleştirilen çalışmalarla, İl olarak karayollarında ciddi bir sorunumuzun kalmadığı, ulaşımda gelişmişlik standartlarının yakalandığı söylenebilir.
İlimiz sınırları içerisinde 311 km devlet yolu, 378 km il yolu olmak üzere toplam 689 km yol ağı bulunmaktadır. Ayrıca toplam uzunluğu 96 km (95.869 m) olan Aydın-İzmir otoyolunun 39 km (39.349 m)’lik bölümü Aydın İli Karayolları sorumluluk sahasındadır. Bunun yanı sıra 1866 yılında ülkemizde ilk olarak inşa edilen Aydın-İzmir Demiryolu Hattı’nın 135 km’lik bölümü ilimiz sınırları içerisinde kalmaktadır.
Kuşadası Limanı yat ve yolcu gemisi trafiği yönünden önemli bir hudut kapısıdır. Buradan yaz sezonu boyunca binlerce turist giriş-çıkış yapmaktadır. Kuşadası Limanının gemi kabul kapasitesi 2.400 gemi/yıldır.
Ayrıca küçük tip uçakların iniş-kalkış yapabileceği, 1993 yılında faaliyete geçen 1435 m. pist uzunluğuna sahip Aydın-Çıldır Havaalanı mevcuttur.
5-Köy Altyapı Çalışmaları
Merkez ilçeyle birlikte 17 ilçenin yönetim merkezi olan Aydın İlinde 54 belediye, 488 köy ve 259 mahalle kuruluşu mevcuttur. İlimizde elektriksiz, telefonsuz köy bulunmamaktadır. İl genelinde 488 köyümüzden 475 köyün suyu yeterli, 11 köyün suyu yetersiz, 2 köy (Kuyucak ilçesi Yeşildere, Söke ilçesi Köprüalan köyleri) su kaynağı olmadığından susuzdur. Suyu yeterli köylerden 458’i şebekeli, 17’si çeşmeli sistemden yararlanmaktadır.
İlimiz sınırları içerisinde mevcut 3.436 Km uzunluğunda köy yol ağı bulunmaktadır. Bunun 1.989 Km asfalt, 548 Km stabilize, 774 Km tesviye, 125 Km ham yoldur.
III-2003-2005 DÖNEMİNDE GERÇEKLEŞTİRİLEN YATIRIMLAR
1-Karayollarında;
a-Tamamlanan Projeler:
-Aydın-Nazilli-Buharkent Arası Bölünmüş Yol Projesi 95 Km,
-Aydın-Ortaklar arası Bölünmüş Yol Projesi 27 Km,
-Ortaklar-Söke Arası Bölünmüş Yol projesi 21 Km,
-Aydın-(Çine)-Muğla Bölünmüş Yol Projesi 58 km,
b-Devam Eden Projeler:
-Selçuk-Kuşadası-Sazlıköy Ayrımı Bölünmüş Yol Projesi 30 Km, (16 Km. bitti)
-Söke-Didim Ayrımı.-Akbük Bölünmüş Yol Projesi 25 Km., (11 Km. bitti)
-(Kuşadası-Söke) Ayr.-Davutlar-Güzelçamlı-Millipark Yolu genişletme çalışması 18 Km,
-Söke-Bağarası-Koçarlı-Yenipazar-Karacasu-Afrodisyas yolu (117 km) sanat yapıları ve üst yapı işleri.
-Köy Altyapı Çalışmalarında;
-226 Km. köy yolları 1. kat asfalt, 533 km. 2. kat asfalt,
-235 adet içme suyu inşaatı, 32 adet içme suyu sondajı,
-KÖYDES Projesi Kapsamında;
-14 köy yolu yapımı (26 Km stabilize, 8 km onarım) 691.000 YTL,
-13 Köy içme suyu yapımı 391.831 YTL ,
-Eğitimde;
-İlköğretimde 856 derslik, (“Eğitime % 100 Destek Kampanyası” çerçevesinde 79 derslik)
-Eğitime % 100 destek kampanyası çerçevesinde devam eden 88 derslik,
-Sağlıkta;
-Söke 250 Yataklı Devlet Hastanesi,
-Nazilli Devlet Hastanesi Acil Servis ve Ek Binası,
-Aydın Devlet Hastanesi Acil Servisi,
-Çine 50 yataklı Devlet Hastanesi,
-Didim 50 Yataklı Devlet Hastanesi Acil Servisi,
-Aydın Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi,
-Aydın Merkez 9 Nolu Sağlık Ocağı,
-Yenipazar Karacaören Sağlık Evi,
-Kültür ve Turizm alanında;
- Aydın Şehir Tiyatro Binası,
-Aydın Kültür Merkezi İnşaatı (devam etmekte),
-Aydın Yeni Arkeoloji Müzesi (devam etmekte),
-Gençlik ve Spor Alanında;
- Aydın Merkez 2000 Kişilik Spor Salonu,
-Aydın Gençlik Merkezi ve Çok Amaçlı Spor Salonu,
IV-İL’İN TEMEL SORUN VE İHTİYAÇLARI
1-Çine Barajı Ve HES İkmal İnşaatı,
Gündeme alındığı 1963 yılından bu yana Aydın İli’nin özlemi haline gelen ve 1995 yılında ihalesi yapılan Çine Barajı ve HES İkmal İnşaatında bugüne kadar % 49 fiziki gerçekleşme sağlanmıştır. Baraj inşaatı tamamlandığında 22.358 hektarlık alan sulanabilecek, 9.100 hektarlık arazinin taşkından korunması sağlanacak ve yılda 118 milyon kilovat saat (GWh) enerji üretimi gerçekleştirilecektir.
Ancak ilimizde her yıl yaşanan taşkınlar nedeniyle Çine barajının taşkından koruma özelliği daha öncelikli ve önemli olarak görülmektedir. Çünkü yılda en az iki kez meydana gelen taşkınlar, baraj inşaatının tamamlanmaması nedeniyle Çine Çayının taşmasından kaynaklanmaktadır.
Bu nedenle İlin birinci sorunu haline gelen ve her kesim tarafından bir an önce tamamlanması istenilen Çine Barajı inşaatı için yeterli miktarda ödenek tahsisi son derece önem taşımaktadır.
2-B.Menderes Havzasında Su ve Toprak Kirliliği
Büyük Menderes Nehri; Afyon ili Dinar İlçesinde doğup değişik dere ve çaylardan beslenerek Uşak, Denizli, Aydın sınırlarından geçip Ege Denizine dökülmektedir. Nehrin geçtiği havza boyunca evsel, endüstriyel, kimyasal atıklar ile Denizli Sarayköy Jeotermal Elektrik Santraline ait bor mineralinin havza sularına arıtılmadan deşarj edilmesiyle oluşan kirlilik doğal yaşamı ve tarımsal üretimi son derece olumsuz yönde etkilemekte ve insan sağlığını tehdit etmektedir.
Bu nedenle nehrin geçtiği il sınırları içerisinde kirlenmeye neden olan etkenlerin ortadan kaldırılmasına yönelik tedbirleri içeren “Büyük Menderes Nehri Islah Projesi” hazırlanarak uygulamaya geçirilmesi sağlanmalıdır.
3-Çine İlçesine Demir Yolu Yapımı
Türkiye’de üretilen feldispat ve kuvars madenlerinin % 95’i Çine İlçemiz ve civarındaki dağlık bölgeden çıkarılmaktadır. Madenlerin kamyon ve tırlarla İzmir Limanına taşınarak ihraç edilmesi hem taşıma maliyeti dolayısıyla birim fiyatı arttırmakta, hem de ağır tonajlı araçlar geçtikleri otoyol ve karayoluna büyük zararlar vermektedir. Sorunun çözümü ve ülkemiz maden potansiyelinin değerlendirilmesi bakımından Aydın merkezden Çine ilçesine demiryolu yapılması gerekmektedir.
Bu bakımdan Ulaştırma Bakanlığı Demiryolları, Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı Genel Müdürlüğünün 2006 yatırım programında 1.000.000 YTL. ödenek ayrılan “Aydın- Çine Demiryolu Projesi”nin desteklenerek bir an önce hizmete sunumu gerekmektedir.
4-Doğal Gaz
Aydın İli, “Konya-İzmir Doğal Gaz İletim Hattı” kapsamında yer almaktadır. Ancak Denizliye kadar gelen doğalgaz ilimize henüz gelmemiştir.
Doğal gaz; ucuzluğu, kullanım kolaylığı, konforu ve çevreye katkısı olan bir enerji kaynağıdır. Özellikle sanayide doğal gaza geçilmesi, enerji maliyetlerinin azalması, güvenilir ve kullanımı kolay bir enerji kaynağı olması nedeniyle tercih edilmektedir. Doğal gazın gelmesi halinde sanayicilerimizin iç ve dış piyasalardaki rekabet şansları ve kapasiteleri artacaktır. Ayrıca, iç ve dış yatırımcılardan alınan bilgilere göre, özellikle, seramik ve porselenin hammadde yatağı olan Çine ilçesinde 20.000 kişinin istihdam edilebileceği seramik fabrikalarının kurulması için doğal gazın beklenildiği öğrenilmiştir.
Bunun yanı sıra yıllardır kış aylarında yoğun şekilde yaşanan hava kirliliği sorunu da çözümlenmiş olacaktır.
Bu nedenle Aydın ve ilçelerine doğal gaz verilmesi projesinin hızlandırılarak hizmete sunulmasına ihtiyaç vardır.
5-Ortaöğretim Kampüs Yapımı
İlimizde; şehir merkezine hapsolmuş, yeterli bahçe ve spor alanları olmayan okulları şehir dışına çıkarmak amacıyla “Ortaöğretim Kampüsü Yapım Projesi” tasarlanmış bulunmaktadır.
Proje; 400 bin m2 alan üzerinde yapılacak 15 okulda 360 derslik, açık ve kapalı spor alanları, bilgi teknoloji sınıfları, kütüphaneler, laboratuar, sosyal tesisler, kafeteryalar, konferans salonu, park, çevre tanzimi ve alt yapı işlerini kapsamaktadır. 10 bin öğrencinin eğitim göreceği proje ile ortaöğretim çağındaki öğrencilerin çağdaş eğitimin gereklerine uygun bir ortamda eğitim almaları amaçlanmaktadır. Ayrıca projenin gerçekleşmesi halinde kent merkezinde boşalacak ortaöğretim binalarının ilköğretime tahsisi ile ikili öğretimden tam gün eğitime geçilecek ve ilköğretim alanındaki okul ve derslik sorunu çözümlenmiş olacaktır.
Bu nedenle projenin Milli Eğitim Bakanlığınca desteklenerek yatırım programına alınmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
6-ADÜ Araştırma ve Uygulama Hastanesi
Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi; 1996 yılından bu yana eski devlet hastanesi binasında hizmet vermeye çalışmaktadır. Ancak, ADÜ Araştırma ve Uygulama Hastanesinin mevcut fiziki yapısının yetersiz olması nedeniyle büyük güçlükler yaşanmaktadır. 1996 yılında 450 yatak kapasitesi ve beş blok halinde Üniversite kampus alanı içinde yapımına başlanılan yeni bina inşaatının üç bloğunda % 65 fiziki gerçekleşme sağlanmış, diğer iki bloğun yapımına ise henüz başlanılmamıştır.
İlimiz açısından önemli bir ihtiyaç olan Araştırma ve Uygulama Hastanesi’nin hizmete girmesi amacıyla en azından inşaatı sürmekte olan üç bloğun tamamlanması için yaklaşık 16 milyon YTL ödeneğe ihtiyaç duyulmaktadır.
7-Toplu Konut
2000 Yılı Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre, merkez ilçede 24.372 kişi konut sahibi, buna karşılık 12.584 kişi kiracı durumundadır. Tahmin ve gözlemlerimize göre Aydın merkezde sermaye sahiplerinin büyük bir bölümü en az 3 ve daha yukarı sayıda konut sahibi olmaktadır. Bu nedenle konut ve kira fiyatları yüksek düzeyde seyretmektedir.
Bugüne kadar Toplu Konut Projesi kapsamında yalnızca İncirliova İlçesi Acarlar Beldesinde 142 konut üretimi yapılmıştır.
Son yıllarda doğu illerimizden yoğunlaşarak gelen göç de dikkate alınarak İl Merkezinde “Toplu Konut Projesi” kapsamında konut üretimi gerekli görülmektedir.
8- Aydın-İzmir Otoyolundan Aydın-Denizli Bölünmüş Yoluna Şehir Dışından Çevre Yolu Bağlantısı Yapımı.
Zaman içinde şehir içinde kalan ve halihazırda kullanılmakta olan İzmir-Denizli Bulvarı, Aydın-İzmir Otoyolundan Denizliye giden ve Denizli’den İzmir’e giden trafiğe hizmet vermekte ve Bulvar üzerinde ciddi ölçülerde trafik yoğunluğu ve trafik güvenliği sorunu yaşanmasına neden olmaktadır. Şehir içi trafiğini rahatlatmak bakımından Aydın-İzmir Otoyolundan Aydın-Denizli Bölünmüş Yoluna şehir dışından geçecek Çevre Yolu Bağlantısı Yapımı Merkez İlçemiz için önem taşımaktadır.
9- Demiryolunun Şehir Dışına Taşınması
1866 yılında ülkemizde ilk olarak inşa edilen Aydın-İzmir Demiryolu Hattı’nın 135 km’lik bölümü ilimiz sınırları içerisinde kalmaktadır. İlimiz sınırları içerisinde 144 adet hemzemin geçit bulunduğu; bunlardan 4 adetinin otomatik bariyerli, 26 adetinin mekanik bariyerli, 114’nün ise korumasız hemzemin geçit olduğu tespit edilmiştir. Hemzemin geçitlerde son yıllarda ölümlü trafik kazalarındaki artış ve olabilecek muhtemel kazaların önlenmesi için şehir içinden geçen demiryolu bölümlerinin şehir dışına taşınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
10- Yurt Yapımı
Üniversitemizde öğrenimlerini sürdüren öğrencilerimizin 700'ü İl Merkezinde, 150'si Nazilli'de, 50'si Germencik'te olmak üzere toplam 900 öğrenci Kredi Yurtlar Kurumu'nun yurtlarında barınmakta, diğer öğrenciler ise özel yurtlar, pansiyon ve kiralık evlerde kalmaktadır.
Adnan Menderes Üniversitesi 2005-2006 akademik yılına 9.764 öğrenci ile başlamıştır. Öğrenci sayısındaki bu artışın devam ederek 2007 yılında 10.000'i aşması beklenmektedir.
Bu itibarla, geleceğe dönük olarak başta kız öğrencilerimizin barınma ihtiyaçlarını gidermek için üniversite kampüs alanında 1000'er kişilik 2 adet öğrenci yurdunun Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
11-Çocuk Ergen Madde Bağımlılığı Tedavi Eğitim Ve Destek Merkezi
Aydın İli: İklim yapısı, toprak ve su kaynakları, doğal güzellikleri ve turizm potansiyeli nedeniyle, özellikle doğu ve güneydoğu illeri olmak üzere ülkemizin pek çok yöresinden göç almaktadır. Ancak dışarıdan göç ile oluşan nüfusun içinde bulunduğu ekonomik, sosyal ve kültürel sorunlarının bir sonucu olarak sokak çocukları sayısında sürekli bir artış yaşanmaktadır.
Bu nedenle sokakta yaşayan, uyuşturucu ve uçucu madde kullanan çocuklarının tedavileri için Başbakanlık “Sokakta Yaşayan Çocuklara Yönelik Modeli”nin en önemli ayaklarından biri olan Çocuk Ergen Madde Bağımlılığı Tedavi Eğitim ve Destek Merkezi’ (ÇEMATEM) ne ihtiyaç vardır.
-İLİN GELENEK VE GÖRENEKLERİ AÇISINDAN AYIRICI ÖZELLİKLERİ, ETKİNLİKLER
Aydın her yıl kış aylarında düzenlenen deve güreşleri, halk oyunları (zeybek oyunları), efelik kültürü, asker uğurlama, incir (Germencik, İncirliova), erik (Umurlu), çilek , portakal (Sultanhisar), pamuk (Söke) festivalleri, keçi kılından dokumacılık (Bozdoğan), el sanatları ( iğne oyası, nakış, simli işlemeler, havut –deve süslemeciliği-semercilik, Türkmen ve Yörük kilimleri, heybeleri ) ile ünlüdür.
- İLİN SOSYAL YAŞANTISINI ETKİLEYEN ÖNEMLİ GÜNLER
Atatürk’ün Aydın’ı ziyaretleri, 3 Şubat
Aydın’ın Düşman İşgalinden Kurtuluşu, 7 Eylül
Germencik’in Kurtuluşu, 7 Eylül
Söke’nin Kurtuluşu, 6 Eylül
Buharkent’in Kurtuluşu, 3 Eylül
Kuyucak’ın Kurtuluşu, 5 Eylül
Kuşadası’nın Kurtuluşu, 7 Eylül
Köşk’ün Kurtuluşu, 6 Eylül
İncirliova’nın Kurtuluşu, 7 Eylül
Nazilli’nin Kurtuluşu, 5 Eylül
Sultanhisar’ın Kurtuluşu, 5 Eylül
Sultanhisar (Nyssa) Uluslararası Kültür ve Sanat Festivali, Mayıs Başı 5 gün
Deve Güreşleri, ( Aydın, İncirliova, Germencik, Yenipazar, Köşk,
Buharkent, Koçarlı, Çine, Kuyucak, Sultanhisar), Ocak-Şubat Ayları
Kuşadası Altın Güvercin Şarkı Yarışması Temmuz, 1 Hafta
Germencik, İncirliova İncir Festivali, Eylül ilk Hafta 3 Gün
Söke Tarım ve Sanayi Fuarı, Eylül ilk Hafta
Söke Pamuk Festivali, Eylül ilk Hafta
Aphrodisias Kültür, Sanat ve Tanıtım Festivali, Eylül 3 Gün
Söke-Güllübahçe-Priene Şenliği, Mayıs 2.Hafta
ATATÜRK AYDIN’DA
3 Şubat 1931 günü İzmir’den trenle Aydın’ı şereflendiren Atatürk, istasyon meydanını dolduran on binlerce Aydınlının sonsuz sevgi, saygı ve bağlılık gösterileriyle karşılandılar. Trenlerinden inip iltifatlarda bulundukları karşılayıcılarla birlikte yol boylarında sıralanan ve kendilerini görmeye gelen Aydınlıların alkışlarını tatlı tebessümleriyle karşılayarak Belediyeye geldiler. Belediyeden Türk Ocağına geçen Atatürk, Ocak Yönetim Kurullarının çalışmalarına özellikle değinmiş, Cumhuriyet ilke ve erdemleriyle devrimlerinin topluma ulaştırılma yöntemleri üzerinde düşüncelerini ilgililerden sorup, sonra da kendi görüşlerini açıkladılar.
Halka dönük çalışmaların gerek ve önemlerindeki büyük yararları da açıklamalarında belirttiler.Gecelerini özel trenlerinde istirahatla geçiren Atatürk 4 Şubat 1931 günü gelişlerinde olduğu gibi istasyon meydanını dolduran on binlerce Aydınlının; coşkun, ateşli, sevgi, saygı, bağlılık gösterileri ve alkışları arasında Denizli’ye uğurlandılar.
Türkiye genelinde incir, zeytin ve kestane üretiminde birinci,
“Bizim yeryüzünde bildiğimiz en güzel gökyüzünün altı ve en güzel iklimin bulunduğu yer”
“Dağlarından yağ, ovalarından bal akan,”
I-İLİN TANITIMI
Binlerce yıl önce B. Menderes Irmağının suladığı bereketli ovalar üzerine kurulmuş olan Aydın, doğanın kültürle kucaklaştığı ve ülkemizde turizmin ilk başladığı illerden birisidir.
Ünlü tarihçi Heredot tarafından “Bizim yeryüzünde bildiğimiz en güzel gökyüzünün altı” olarak nitelendirilen Aydın; tarım, turizm ve sanayi sektörlerindeki potansiyeli, vasıflı insan gücüyle Ege Bölgesi ve Ülkemizin hızla gelişen illerinden biri durumundadır.
Tarih boyunca çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapan Aydın İli, ismini Aydınoğlu beyliğinden almıştır. Kurtuluş savaşı yıllarında milli kuvvetler ve efelerin öncülüğünde gerçekleştirilen kahramanca mücadeleler sonucu 7 Eylül 1922 yılında Yunan işgalinden kurtarılmıştır. Kurtuluş Savaşının kazanılmasıyla birlikte 1923 yılında değişmiş, müstakil vilayet olmuştur.
Aydın, orta ve batı kesiminde verimli ovalar, kuzey ve güneyi dağlar ile çevrili Büyük Menderes Havzası üzerinde 8007 km2 lik bir alan üzerine kuruludur. Doğusunda Denizli, batıda Ege Denizi, kuzeyde İzmir ve Manisa, güneyde ise Muğla illeriyle komşudur. Akdeniz ikliminin hakim olduğu İl’de yazlar sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı geçer. Ortalama sıcaklık 17.6 °C, ortalama yağışlı gün sayısı 80.6, ortalama yağış miktarı 677,5 mm/yıl' dır.
İl, 37°-44' ve 38°-08' kuzey enlemleri ile 27°-23' ve 28°-52' doğu boylamları arasında yer alır.
-Aydın’da Muhtemel Riskler Durumu
İlimizde kırık hatlara bağlı olarak bölge, miyosenden beri çok aktiftir. Bu aktiflik, Türkiye deprem alanları yönünden İlimizi 1. dereceye sokar. 1653 yılında Aydın’da büyük deprem meydana gelmiş ve bu depremde Aydın büyük hasar görmüş, şehrin ova kısmında alçalmalar olmuştur.
1653 yılında meydana gelen deprem Nazilli’nin merkez ve köylerinden başka Kuyucak, Köşk, Sultanhisar ve Tire’de büyük hasar meydana getirmiş, yer yarılmaları ve su fışkırmaları olmuştur.
1899’da Nazilli dış merkezli bir deprem meydana gelmiş, depremde büyük can ve mal kaybı olmuştur. Nazilli’de Ağa ve Çarşı Camileri yıkılmış, Aydın ve Nazilli arasındaki köyler büyük hasar görmüştür. Büyük Menderes çukurluğunun eksenine paralel toplam uzunluğu 50 km’yi bulan kırıklar oluşmuştur.
Aletsel dönemde İl Merkezinin dışında ilçe ve kasabalarda İncirliova, Kuyucak, Buharkent, Pamukören, Nazilli, İsabeyli ve Yenipazar’da 5 şiddetinde, Bozdoğan, Çine, Koçarlı, Sarıkemer, Didim, Güllübahçe, Bağarası ve Sultanhisar’da 6 şiddetinde depremler kaydedilmiştir.
Merkez üssü Aydın’da bulunan 5 şiddetinden daha küçük depremler kırsal alanlardaki konutlarda hasara yol açmaktadır.
İlimiz sınırları içinde büyük küçük birçok akarsu mevcuttur. Afyon il sınırları içerisinden doğup, il sınırlarımızdan Ege Denizine dökülen büyük Menderes Nehrinin ilimiz sınırları içinde Akçay ve Çine yan kolları bulunmaktadır. Bu iki yan kolun dışında yaz ve kış aylarında debileri değişen bir çok dere mevcuttur. Bu akarsuların yağış havzasının büyüklüğüne ve yağan yağışın şiddetine göre zaman zaman debileri yükselerek akmakta oldukları yatak dışarısına taşarak taşkın etkisi yaratmaktadırlar. Bu taşkınlar bazen meskun mahalde, bazen de tarım arazilerinde taşkın zararları meydana getirmektedirler.Genel olarak Aydın şehir merkezi, büyük yangınlar bakımından hassas olmakla birlikte, orman yangınları bakımından çok hassastır.
8007 Km2 alana sahip olan ilimizin 2000 yılı Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre merkez ilçe nüfusu 143.267, toplam nüfusu ise 950.757’dir.
Aktif nüfusun % 30'u ticaret, % 28'i tarım, % 12'si inşaat , % 9'u imalat sanayi , % 8'i devlet hizmetleri ve geri kalan % 13'ü ise diğer işlerde çalışmaktadır.
2001 yılında İl’de kişi başına düşen Milli Gelir 2017 dolar iken, 2005 yılında bu rakamın 5.000 doları aştığı tahmin edilmektedir.
B.Menderes Irmağının suladığı bereketli ovalar üzerinde kurulu olan İlimiz, sahip olduğu toprak ve su kaynaklarının zenginliği ile Akdeniz İklimi sayesinde her türlü bitkisel üretimin yapılması için önemli bir tarım potansiyeline sahiptir. İl topraklarının %49,3'ünü oluşturan 395,494 hektar alanda tarımsal üretim yapılmaktadır. Geriye kalan arazilerin 298,000 hektarı orman, 47,466 hektarı çayır-mera, 14,271 hektarı göl-bataklık, 45,469 hektarı tarım dışı arazilerdir.
Sulanabilir nitelikteki 252.486 hektar alanın % 68'lik kısmını oluşturan 173.000 hektarda sulu tarım yapılmaktadır. Üretimde küçük ve orta boy işletmelerin ağırlığı görülür.
İlin en çok katma değer yaratan bitkisel ürünleri; incir, zeytin, pamuk ve kestanedir. İlimiz; zeytin, incir, kestane üretiminde Türkiye genelinde 1. sırada, pamuk üretiminde Şanlıurfa’dan sonra 2.sırada yer almaktadır. (İl’de 2004 yılında 186.000 ton yaş incir, 526.000 ton zeytin, 247.000 ton pamuk, 15.900 ton kestane üretilmiştir.)
İlimizin tarımdan sonra ki ikinci önemli gelir kaynağı turizmdir. 150 km’lik sahil şeridine sahip olan İlimizde, yaklaşık 150.000’i bulan yatak kapasitesi mevcuttur. İlimizi 2005 yılında yaklaşık 1 milyon turistin ziyaret ettiği tahmin edilmektedir.
İlimizde faaliyette olan Aydın ile ASTİM (Aydın Sanayi ve Ticaret İş Merkezleri) Organize Sanayi Bölgeleri vardır. Ayrıca; Nazilli, Söke, Ortaklar, Çine, Buharkent Organize Sanayi Bölgeleri ve Köşk-Ege Sera İhtisas Organize Sanayi Bölgesi çalışmaları devam etmektedir.
2005 yılı itibariyle AYDIN ve ASTİM Organize Sanayi Bölgelerinde işletmede olan fabrika sayısı 106'ya yükselirken, istihdam edilen kişi sayısı 4550'ye ulaşmıştır.
Kurulu haldeki 18 adet Küçük Sanayi Sitelerinde bulunan 5433 işyerinde yaklaşık 15.000’e yakın kişinin istihdamı sağlanmaktadır.
Aydın İlinin ihracat yapısını; pamuklu dokuma, salamura zeytin, konserve, işlenmiş incir gibi tarımsal ürünler, tarım makinaları, zeytinyağı makinaları, otomotiv yan sanayi ürünleri, beyaz eşya ürünleri, yer altı servetleri feldispat, kuvars, mermer ile şişelenmiş içme suları dünyanın bir çok ülkesine ihraç edilmektedir. İhracat tutarının yaklaşık 800 milyon ABD doları olduğu tahmin edilmektedir.
Türkiye’de üretilen feldispat, kuvars madenlerinin % 95’i Çine ile Milas arasındaki dağlık bölgeden çıkarılmaktadır.
İlin önemli bir gelir kaynağı olmaya aday Jeotermal kaynaklar mevcuttur. Sultanhisar Salavatlı’da özel sektöre ait 8,5 Megawatt gücünde Jeotermal elektrik santralinin montajı tamamlanmış, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan elektrik üretimi lisansını almış ve 2006 Şubat ayı sonunda deneme üretimine geçilmesi planlanmıştır. Yine Germencik İlçesinde özel sektörce 100 Megawatt Gücünde Jeotermal Elektrik Santrali kurulumu için çalışmalar sürdürülmekte ve 2007 yılı sonunda elektrik üretimine geçilmesi amaçlanmaktadır.
II-AYDIN İLİNDE KAMU HİZMETLERİNİN DURUMU
1-Eğitim Durumu:
a) Milli Eğitim
Eğitim alanında İlimiz OKS ve ÖSS’de son yirmi yıldan bu yana en başarılı iller arasında yer almaktadır. İlimizin tek fen lisesi olan Aydın Fen Lisesinin 2004 ÖSS’de sayısalda, 2005 ÖSS’de ise hem sayısal hem sözelde birinci olması bu durumun son göstergelerinden birisidir.
Okullaşma oranları;
-Okul öncesi eğitimde; ülkemizde % 9, ilimizde % 19;
-İlköğretimde; ülkemizde % 89, ilimizde % 93;
-ortaöğretimde; ülkemizde % 55, ilimizde % 69;
-okur yazar oranı ülkemizde % 82, ilimizde % 94 seviyesindedir. (Erkeklerde % 93.9, Kadınlarda % 81.1.)
İlimizde okul, aile, öğretmen ve öğrenciler arasındaki işbirliği ile Bilgi Teknolojisi Sınıflarının yaygınlaştırılması çalışmaları hızla devam etmektedir. Toplam 378 okula ADLS (hızlı internet erişim) bağlantısı yapılmıştır.
Aydın ili genelinde 498 ilköğretim okulundan 417’sinde, 89 ortaöğretim okulundan 69’unda bilgisayar laboratuarı mevcuttur.
Geriye kalan 81 ilköğretim ve 20 ortaöğretim okulunda da bilgisayar teknoloji sınıfları oluşturulması için il genelinde bir kampanya başlatılmıştır. Valiliğimizce başlatılan ve meslek odaları, sivil toplum örgütleri ve vatandaşlarımızla birebir ziyaretlerle sürdürülmekte olan kampanya devam etmektedir. 2005-2006 eğitim öğretim yılında İl genelinde;
-15 okul öncesi eğitim kurumu,
-498 ilköğretim okulu,
-5 Özel Eğitim okulu,
-89 Genel ve Mesleki Lise olmak üzere,
-toplam 607 okul bulunmaktadır.
Bu okullarda
-6.484 derslikte,
-168.725 öğrenci bulunmakta,
-8.929 öğretmen görev yapmaktadır.
b)Yüksek Öğretim
1992 yılında kurulan Adnan Menderes Üniversitesi’nde 2005-2006 eğitim-öğretim yılında 9764 öğrenci eğitim görmektedir. Adnan Menderes Üniversitesi eğitim hizmetlerini altı fakülte (Eğitim, Fen-Edebiyat, İ.İ.B, Veteriner, Ziraat, Tıp Fakülteleri), dört yüksekokul (Aydın ve Söke Sağlık, Beden Eğitimi ve Spor, Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksek Okulları), üç enstitü (Fen, Sağlık, Sosyal Bilimler), dokuz meslek yüksekokulu olmak üzere toplam 22 birimde vermektedir.
2-Kültür ve Turizm
Tarih boyunca çeşitli uygarlıkları merkez olan Aydın, doğanın kültürle kucaklaştığı bir İl’dir. Aydın Müzesi, Yörük Ali Efe Müzesi, Afrodisias Müzesi ve Milet Müzesi sorumluluklarında 8’i düzenlenmiş ve ziyarete açık toplam 21 önemli örenyeri mevcuttur.
2005 yıl sonu itibariyle 139 682 kişi müzelerimizi, 352 371 kişi örenyerlerimizi ziyaret etmiş ve toplam 730 000 YTL gelir elde edilmiştir.
İlin turizm potansiyeli; deniz (Kuşadası, Didim Plajları), termal, gençlik, kültür ve sanat, ekoturizm türleri şeklinde sıralanabilir. Kuşadası’na denizyoluyla gelen turist sayısı 2003 yılında 248.000 kişi iken bu rakam % 23’lük artışla 2005 yılında 304.000’e ulaşmış, otellerimizdeki yıllık ortalama doluluk oranı ise 2003 yılında % 38 iken 2005 yılında % 51 olmuştur.
Ülkemizde; turizmin bir endüstri olarak başladığı ilk yerlerden olan Kuşadası ilçemizi ülkemizde ve uluslararası arenada ön plana çıkarmak ve ilimiz turizmine dinamizm kazandırmak amacıyla kısa adı KOMER olan Kuşadası Kongre Vadisi Projesi başlatılmıştır. Proje 430 dönüm arazi üzerinde, 2 ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm olan 42.000 m2 inşaat alanına sahip Kongre Merkezinin ihalesi yapılarak temeli atılmış, 2007 yılı Ekim-Kasım aylarında hizmete girmesi planlanmış bulunmaktadır.
3-Sağlık Durumu
İlimizde;
-14 hastane, (10 Devlet, 3 Özel, 1Tıp Fak.Araş.Uyg.Has)
-1 Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi,
-1 Kanser Erken Teşhis ve Tanı Merkezi,
-2 Hemoglobinopati Merkezi
-4 Ana Çocuk Sağlığı –Aile Planlaması Merkezi,
-5 verem savaş dispanseri,
-100 Sağlık Ocağı,
-133 Köy Sağlık Evi,
-4 Halk Sağlığı Laboratuarı mevcuttur.
İlimizde sağlık hizmetlerinin etkin bir şekilde sunumu için personel, araç-gereç ve bina açısından önemli bir ihtiyaç bulunmamaktadır.
Özellikle son üç yılda temin edilen ödeneklerle yıllara sari tüm inşaatların tamamlanarak hizmete girmesi sonucu fiziki altyapı sorunu büyük ölçüde giderilmiştir.
Ayrıca, Aydın Merkez 150 yataklı Doğum ve Çocuk Bakımevi Hastanesi, Aydın Merkez 82. Yıl Devlet Hastanesi 100 yataklı ek bina ile 300 yatak kapasiteli Nazilli Devlet Hastanesi yeni bina yapımı Sağlık Bakanlığı’nın 2006 yılı yatırım programına alınmıştır.
Bunun yanı sıra Aydın Merkez ve İlçelerinde ihtiyaç olan 6 sağlık Ocağının İl Özel İdaresi Ve Sağlık Müdürlüğü döner sermaye bütçesinden yapımı planlanmıştır.
Sağlık hizmetleriyle ilgili temel veriler aşağıda tablolar halinde verilmiştir.
Aydın 2004 Türkiye 2004
Bebek Ölüm Hızı (Binde) 13.3 29
Anne Ölüm Oranı (Yüz Binde) 18 49
Kaba Doğum Hızı 12.4 20.9
Has.de Yapılan Doğum Oranı 93 91
Sağlık Pers.Yar. İle Doğum 96.3 95
Hastane-Yatak Sayısı
Sayı Fiili Yatak
Devlet Hastanesi 10 1.823
Üniversite Hastanesi 1 225
Özel Hastane 3 79
Toplam 14 2.127
On bin kişiye düşen yatak sayısı:22.39 (Türkiye ort 25.2)
Aşılama Oranları (%)
Aydın 2004 Türkiye 2004 Aydın 2005
DBT3 % 88 % 85 % 90
KIZAMIK % 80 % 81 % 95
OPV-3 % 88 % 85 % 90
BCG % 77 % 79 % 90
HBV-3 % 80 % 77 % 90
TT-2 % 77 % 41 % 80
Hekim Sayıları (2005)
Pratisyen sayısı: 541
Uzman sayısı: 354
Pratisyen hekim başına düşen nüfus:1.758 İlin Türkiye’deki Sırası:3
Uzman hekim başına düşen nüfus:2.686 İlin Türkiye’deki Sırası : 14
4-Ulaştırma
Aydın İli, coğrafi konumu ile kara, demir, deniz ve hava yolu taşımacılığı imkanlarına sahiptir. Son yıllarda gerçekleştirilen çalışmalarla, İl olarak karayollarında ciddi bir sorunumuzun kalmadığı, ulaşımda gelişmişlik standartlarının yakalandığı söylenebilir.
İlimiz sınırları içerisinde 311 km devlet yolu, 378 km il yolu olmak üzere toplam 689 km yol ağı bulunmaktadır. Ayrıca toplam uzunluğu 96 km (95.869 m) olan Aydın-İzmir otoyolunun 39 km (39.349 m)’lik bölümü Aydın İli Karayolları sorumluluk sahasındadır. Bunun yanı sıra 1866 yılında ülkemizde ilk olarak inşa edilen Aydın-İzmir Demiryolu Hattı’nın 135 km’lik bölümü ilimiz sınırları içerisinde kalmaktadır.
Kuşadası Limanı yat ve yolcu gemisi trafiği yönünden önemli bir hudut kapısıdır. Buradan yaz sezonu boyunca binlerce turist giriş-çıkış yapmaktadır. Kuşadası Limanının gemi kabul kapasitesi 2.400 gemi/yıldır.
Ayrıca küçük tip uçakların iniş-kalkış yapabileceği, 1993 yılında faaliyete geçen 1435 m. pist uzunluğuna sahip Aydın-Çıldır Havaalanı mevcuttur.
5-Köy Altyapı Çalışmaları
Merkez ilçeyle birlikte 17 ilçenin yönetim merkezi olan Aydın İlinde 54 belediye, 488 köy ve 259 mahalle kuruluşu mevcuttur. İlimizde elektriksiz, telefonsuz köy bulunmamaktadır. İl genelinde 488 köyümüzden 475 köyün suyu yeterli, 11 köyün suyu yetersiz, 2 köy (Kuyucak ilçesi Yeşildere, Söke ilçesi Köprüalan köyleri) su kaynağı olmadığından susuzdur. Suyu yeterli köylerden 458’i şebekeli, 17’si çeşmeli sistemden yararlanmaktadır.
İlimiz sınırları içerisinde mevcut 3.436 Km uzunluğunda köy yol ağı bulunmaktadır. Bunun 1.989 Km asfalt, 548 Km stabilize, 774 Km tesviye, 125 Km ham yoldur.
III-2003-2005 DÖNEMİNDE GERÇEKLEŞTİRİLEN YATIRIMLAR
1-Karayollarında;
a-Tamamlanan Projeler:
-Aydın-Nazilli-Buharkent Arası Bölünmüş Yol Projesi 95 Km,
-Aydın-Ortaklar arası Bölünmüş Yol Projesi 27 Km,
-Ortaklar-Söke Arası Bölünmüş Yol projesi 21 Km,
-Aydın-(Çine)-Muğla Bölünmüş Yol Projesi 58 km,
b-Devam Eden Projeler:
-Selçuk-Kuşadası-Sazlıköy Ayrımı Bölünmüş Yol Projesi 30 Km, (16 Km. bitti)
-Söke-Didim Ayrımı.-Akbük Bölünmüş Yol Projesi 25 Km., (11 Km. bitti)
-(Kuşadası-Söke) Ayr.-Davutlar-Güzelçamlı-Millipark Yolu genişletme çalışması 18 Km,
-Söke-Bağarası-Koçarlı-Yenipazar-Karacasu-Afrodisyas yolu (117 km) sanat yapıları ve üst yapı işleri.
-Köy Altyapı Çalışmalarında;
-226 Km. köy yolları 1. kat asfalt, 533 km. 2. kat asfalt,
-235 adet içme suyu inşaatı, 32 adet içme suyu sondajı,
-KÖYDES Projesi Kapsamında;
-14 köy yolu yapımı (26 Km stabilize, 8 km onarım) 691.000 YTL,
-13 Köy içme suyu yapımı 391.831 YTL ,
-Eğitimde;
-İlköğretimde 856 derslik, (“Eğitime % 100 Destek Kampanyası” çerçevesinde 79 derslik)
-Eğitime % 100 destek kampanyası çerçevesinde devam eden 88 derslik,
-Sağlıkta;
-Söke 250 Yataklı Devlet Hastanesi,
-Nazilli Devlet Hastanesi Acil Servis ve Ek Binası,
-Aydın Devlet Hastanesi Acil Servisi,
-Çine 50 yataklı Devlet Hastanesi,
-Didim 50 Yataklı Devlet Hastanesi Acil Servisi,
-Aydın Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi,
-Aydın Merkez 9 Nolu Sağlık Ocağı,
-Yenipazar Karacaören Sağlık Evi,
-Kültür ve Turizm alanında;
- Aydın Şehir Tiyatro Binası,
-Aydın Kültür Merkezi İnşaatı (devam etmekte),
-Aydın Yeni Arkeoloji Müzesi (devam etmekte),
-Gençlik ve Spor Alanında;
- Aydın Merkez 2000 Kişilik Spor Salonu,
-Aydın Gençlik Merkezi ve Çok Amaçlı Spor Salonu,
IV-İL’İN TEMEL SORUN VE İHTİYAÇLARI
1-Çine Barajı Ve HES İkmal İnşaatı,
Gündeme alındığı 1963 yılından bu yana Aydın İli’nin özlemi haline gelen ve 1995 yılında ihalesi yapılan Çine Barajı ve HES İkmal İnşaatında bugüne kadar % 49 fiziki gerçekleşme sağlanmıştır. Baraj inşaatı tamamlandığında 22.358 hektarlık alan sulanabilecek, 9.100 hektarlık arazinin taşkından korunması sağlanacak ve yılda 118 milyon kilovat saat (GWh) enerji üretimi gerçekleştirilecektir.
Ancak ilimizde her yıl yaşanan taşkınlar nedeniyle Çine barajının taşkından koruma özelliği daha öncelikli ve önemli olarak görülmektedir. Çünkü yılda en az iki kez meydana gelen taşkınlar, baraj inşaatının tamamlanmaması nedeniyle Çine Çayının taşmasından kaynaklanmaktadır.
Bu nedenle İlin birinci sorunu haline gelen ve her kesim tarafından bir an önce tamamlanması istenilen Çine Barajı inşaatı için yeterli miktarda ödenek tahsisi son derece önem taşımaktadır.
2-B.Menderes Havzasında Su ve Toprak Kirliliği
Büyük Menderes Nehri; Afyon ili Dinar İlçesinde doğup değişik dere ve çaylardan beslenerek Uşak, Denizli, Aydın sınırlarından geçip Ege Denizine dökülmektedir. Nehrin geçtiği havza boyunca evsel, endüstriyel, kimyasal atıklar ile Denizli Sarayköy Jeotermal Elektrik Santraline ait bor mineralinin havza sularına arıtılmadan deşarj edilmesiyle oluşan kirlilik doğal yaşamı ve tarımsal üretimi son derece olumsuz yönde etkilemekte ve insan sağlığını tehdit etmektedir.
Bu nedenle nehrin geçtiği il sınırları içerisinde kirlenmeye neden olan etkenlerin ortadan kaldırılmasına yönelik tedbirleri içeren “Büyük Menderes Nehri Islah Projesi” hazırlanarak uygulamaya geçirilmesi sağlanmalıdır.
3-Çine İlçesine Demir Yolu Yapımı
Türkiye’de üretilen feldispat ve kuvars madenlerinin % 95’i Çine İlçemiz ve civarındaki dağlık bölgeden çıkarılmaktadır. Madenlerin kamyon ve tırlarla İzmir Limanına taşınarak ihraç edilmesi hem taşıma maliyeti dolayısıyla birim fiyatı arttırmakta, hem de ağır tonajlı araçlar geçtikleri otoyol ve karayoluna büyük zararlar vermektedir. Sorunun çözümü ve ülkemiz maden potansiyelinin değerlendirilmesi bakımından Aydın merkezden Çine ilçesine demiryolu yapılması gerekmektedir.
Bu bakımdan Ulaştırma Bakanlığı Demiryolları, Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı Genel Müdürlüğünün 2006 yatırım programında 1.000.000 YTL. ödenek ayrılan “Aydın- Çine Demiryolu Projesi”nin desteklenerek bir an önce hizmete sunumu gerekmektedir.
4-Doğal Gaz
Aydın İli, “Konya-İzmir Doğal Gaz İletim Hattı” kapsamında yer almaktadır. Ancak Denizliye kadar gelen doğalgaz ilimize henüz gelmemiştir.
Doğal gaz; ucuzluğu, kullanım kolaylığı, konforu ve çevreye katkısı olan bir enerji kaynağıdır. Özellikle sanayide doğal gaza geçilmesi, enerji maliyetlerinin azalması, güvenilir ve kullanımı kolay bir enerji kaynağı olması nedeniyle tercih edilmektedir. Doğal gazın gelmesi halinde sanayicilerimizin iç ve dış piyasalardaki rekabet şansları ve kapasiteleri artacaktır. Ayrıca, iç ve dış yatırımcılardan alınan bilgilere göre, özellikle, seramik ve porselenin hammadde yatağı olan Çine ilçesinde 20.000 kişinin istihdam edilebileceği seramik fabrikalarının kurulması için doğal gazın beklenildiği öğrenilmiştir.
Bunun yanı sıra yıllardır kış aylarında yoğun şekilde yaşanan hava kirliliği sorunu da çözümlenmiş olacaktır.
Bu nedenle Aydın ve ilçelerine doğal gaz verilmesi projesinin hızlandırılarak hizmete sunulmasına ihtiyaç vardır.
5-Ortaöğretim Kampüs Yapımı
İlimizde; şehir merkezine hapsolmuş, yeterli bahçe ve spor alanları olmayan okulları şehir dışına çıkarmak amacıyla “Ortaöğretim Kampüsü Yapım Projesi” tasarlanmış bulunmaktadır.
Proje; 400 bin m2 alan üzerinde yapılacak 15 okulda 360 derslik, açık ve kapalı spor alanları, bilgi teknoloji sınıfları, kütüphaneler, laboratuar, sosyal tesisler, kafeteryalar, konferans salonu, park, çevre tanzimi ve alt yapı işlerini kapsamaktadır. 10 bin öğrencinin eğitim göreceği proje ile ortaöğretim çağındaki öğrencilerin çağdaş eğitimin gereklerine uygun bir ortamda eğitim almaları amaçlanmaktadır. Ayrıca projenin gerçekleşmesi halinde kent merkezinde boşalacak ortaöğretim binalarının ilköğretime tahsisi ile ikili öğretimden tam gün eğitime geçilecek ve ilköğretim alanındaki okul ve derslik sorunu çözümlenmiş olacaktır.
Bu nedenle projenin Milli Eğitim Bakanlığınca desteklenerek yatırım programına alınmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
6-ADÜ Araştırma ve Uygulama Hastanesi
Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi; 1996 yılından bu yana eski devlet hastanesi binasında hizmet vermeye çalışmaktadır. Ancak, ADÜ Araştırma ve Uygulama Hastanesinin mevcut fiziki yapısının yetersiz olması nedeniyle büyük güçlükler yaşanmaktadır. 1996 yılında 450 yatak kapasitesi ve beş blok halinde Üniversite kampus alanı içinde yapımına başlanılan yeni bina inşaatının üç bloğunda % 65 fiziki gerçekleşme sağlanmış, diğer iki bloğun yapımına ise henüz başlanılmamıştır.
İlimiz açısından önemli bir ihtiyaç olan Araştırma ve Uygulama Hastanesi’nin hizmete girmesi amacıyla en azından inşaatı sürmekte olan üç bloğun tamamlanması için yaklaşık 16 milyon YTL ödeneğe ihtiyaç duyulmaktadır.
7-Toplu Konut
2000 Yılı Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre, merkez ilçede 24.372 kişi konut sahibi, buna karşılık 12.584 kişi kiracı durumundadır. Tahmin ve gözlemlerimize göre Aydın merkezde sermaye sahiplerinin büyük bir bölümü en az 3 ve daha yukarı sayıda konut sahibi olmaktadır. Bu nedenle konut ve kira fiyatları yüksek düzeyde seyretmektedir.
Bugüne kadar Toplu Konut Projesi kapsamında yalnızca İncirliova İlçesi Acarlar Beldesinde 142 konut üretimi yapılmıştır.
Son yıllarda doğu illerimizden yoğunlaşarak gelen göç de dikkate alınarak İl Merkezinde “Toplu Konut Projesi” kapsamında konut üretimi gerekli görülmektedir.
8- Aydın-İzmir Otoyolundan Aydın-Denizli Bölünmüş Yoluna Şehir Dışından Çevre Yolu Bağlantısı Yapımı.
Zaman içinde şehir içinde kalan ve halihazırda kullanılmakta olan İzmir-Denizli Bulvarı, Aydın-İzmir Otoyolundan Denizliye giden ve Denizli’den İzmir’e giden trafiğe hizmet vermekte ve Bulvar üzerinde ciddi ölçülerde trafik yoğunluğu ve trafik güvenliği sorunu yaşanmasına neden olmaktadır. Şehir içi trafiğini rahatlatmak bakımından Aydın-İzmir Otoyolundan Aydın-Denizli Bölünmüş Yoluna şehir dışından geçecek Çevre Yolu Bağlantısı Yapımı Merkez İlçemiz için önem taşımaktadır.
9- Demiryolunun Şehir Dışına Taşınması
1866 yılında ülkemizde ilk olarak inşa edilen Aydın-İzmir Demiryolu Hattı’nın 135 km’lik bölümü ilimiz sınırları içerisinde kalmaktadır. İlimiz sınırları içerisinde 144 adet hemzemin geçit bulunduğu; bunlardan 4 adetinin otomatik bariyerli, 26 adetinin mekanik bariyerli, 114’nün ise korumasız hemzemin geçit olduğu tespit edilmiştir. Hemzemin geçitlerde son yıllarda ölümlü trafik kazalarındaki artış ve olabilecek muhtemel kazaların önlenmesi için şehir içinden geçen demiryolu bölümlerinin şehir dışına taşınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
10- Yurt Yapımı
Üniversitemizde öğrenimlerini sürdüren öğrencilerimizin 700'ü İl Merkezinde, 150'si Nazilli'de, 50'si Germencik'te olmak üzere toplam 900 öğrenci Kredi Yurtlar Kurumu'nun yurtlarında barınmakta, diğer öğrenciler ise özel yurtlar, pansiyon ve kiralık evlerde kalmaktadır.
Adnan Menderes Üniversitesi 2005-2006 akademik yılına 9.764 öğrenci ile başlamıştır. Öğrenci sayısındaki bu artışın devam ederek 2007 yılında 10.000'i aşması beklenmektedir.
Bu itibarla, geleceğe dönük olarak başta kız öğrencilerimizin barınma ihtiyaçlarını gidermek için üniversite kampüs alanında 1000'er kişilik 2 adet öğrenci yurdunun Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
11-Çocuk Ergen Madde Bağımlılığı Tedavi Eğitim Ve Destek Merkezi
Aydın İli: İklim yapısı, toprak ve su kaynakları, doğal güzellikleri ve turizm potansiyeli nedeniyle, özellikle doğu ve güneydoğu illeri olmak üzere ülkemizin pek çok yöresinden göç almaktadır. Ancak dışarıdan göç ile oluşan nüfusun içinde bulunduğu ekonomik, sosyal ve kültürel sorunlarının bir sonucu olarak sokak çocukları sayısında sürekli bir artış yaşanmaktadır.
Bu nedenle sokakta yaşayan, uyuşturucu ve uçucu madde kullanan çocuklarının tedavileri için Başbakanlık “Sokakta Yaşayan Çocuklara Yönelik Modeli”nin en önemli ayaklarından biri olan Çocuk Ergen Madde Bağımlılığı Tedavi Eğitim ve Destek Merkezi’ (ÇEMATEM) ne ihtiyaç vardır.
-İLİN GELENEK VE GÖRENEKLERİ AÇISINDAN AYIRICI ÖZELLİKLERİ, ETKİNLİKLER
Aydın her yıl kış aylarında düzenlenen deve güreşleri, halk oyunları (zeybek oyunları), efelik kültürü, asker uğurlama, incir (Germencik, İncirliova), erik (Umurlu), çilek , portakal (Sultanhisar), pamuk (Söke) festivalleri, keçi kılından dokumacılık (Bozdoğan), el sanatları ( iğne oyası, nakış, simli işlemeler, havut –deve süslemeciliği-semercilik, Türkmen ve Yörük kilimleri, heybeleri ) ile ünlüdür.
- İLİN SOSYAL YAŞANTISINI ETKİLEYEN ÖNEMLİ GÜNLER
Atatürk’ün Aydın’ı ziyaretleri, 3 Şubat
Aydın’ın Düşman İşgalinden Kurtuluşu, 7 Eylül
Germencik’in Kurtuluşu, 7 Eylül
Söke’nin Kurtuluşu, 6 Eylül
Buharkent’in Kurtuluşu, 3 Eylül
Kuyucak’ın Kurtuluşu, 5 Eylül
Kuşadası’nın Kurtuluşu, 7 Eylül
Köşk’ün Kurtuluşu, 6 Eylül
İncirliova’nın Kurtuluşu, 7 Eylül
Nazilli’nin Kurtuluşu, 5 Eylül
Sultanhisar’ın Kurtuluşu, 5 Eylül
Sultanhisar (Nyssa) Uluslararası Kültür ve Sanat Festivali, Mayıs Başı 5 gün
Deve Güreşleri, ( Aydın, İncirliova, Germencik, Yenipazar, Köşk,
Buharkent, Koçarlı, Çine, Kuyucak, Sultanhisar), Ocak-Şubat Ayları
Kuşadası Altın Güvercin Şarkı Yarışması Temmuz, 1 Hafta
Germencik, İncirliova İncir Festivali, Eylül ilk Hafta 3 Gün
Söke Tarım ve Sanayi Fuarı, Eylül ilk Hafta
Söke Pamuk Festivali, Eylül ilk Hafta
Aphrodisias Kültür, Sanat ve Tanıtım Festivali, Eylül 3 Gün
Söke-Güllübahçe-Priene Şenliği, Mayıs 2.Hafta
ATATÜRK AYDIN’DA
3 Şubat 1931 günü İzmir’den trenle Aydın’ı şereflendiren Atatürk, istasyon meydanını dolduran on binlerce Aydınlının sonsuz sevgi, saygı ve bağlılık gösterileriyle karşılandılar. Trenlerinden inip iltifatlarda bulundukları karşılayıcılarla birlikte yol boylarında sıralanan ve kendilerini görmeye gelen Aydınlıların alkışlarını tatlı tebessümleriyle karşılayarak Belediyeye geldiler. Belediyeden Türk Ocağına geçen Atatürk, Ocak Yönetim Kurullarının çalışmalarına özellikle değinmiş, Cumhuriyet ilke ve erdemleriyle devrimlerinin topluma ulaştırılma yöntemleri üzerinde düşüncelerini ilgililerden sorup, sonra da kendi görüşlerini açıkladılar.
Halka dönük çalışmaların gerek ve önemlerindeki büyük yararları da açıklamalarında belirttiler.Gecelerini özel trenlerinde istirahatla geçiren Atatürk 4 Şubat 1931 günü gelişlerinde olduğu gibi istasyon meydanını dolduran on binlerce Aydınlının; coşkun, ateşli, sevgi, saygı, bağlılık gösterileri ve alkışları arasında Denizli’ye uğurlandılar.