Rusya ve NATO karşı karşıya: Ukrayna müzakerelerinde tahlil çıkmadı!

HeLL

Active member
Rusya ve NATO karşı karşıya: Ukrayna müzakerelerinde tahlil çıkmadı! Rus temsilciler ile Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Kuzey Atlantik Mutabakatı Örgütü (NATO) ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) temsilcileri içinde bu hafta Cenevre, Brüksel ve Viyana’da üç cins müzakereler gerçekleşti. Bu müzakerelerin odak noktası ise Rusya-Ukrayna hududunda yaşanan gelişmelerdi. Sonuç olarak Trans Atlantik müttefikleri Rusya’nın NATO’nun genişlemesini durdurma davetini reddederken Rus temsilciler ise diplomasinin bir “çıkmaz”a ulaşmadığını belirtti.

İstanbul Üniversitesi’nden Prof. Dr. İlyas Topsakal, “NATO-Rusya görüşmelerinin tesirleri ve perspektifi” başlıklı tahlilinde, “NATO-Rusya Kurulu 12 Ocak 2022 prestijiyle son iki buçuk yıl içerisinde birinci sefer Brüksel’de toplanarak tarafların birikmiş sıkıntıları üzerine müzakereler gerçekleştirdi. Müzakerelerin en değerli konulardan biri Vladimir Putin ile Joe Biden görüşmesinde ele alınan iki tarafın kırmızı çizgileriydi. Görüşmelerde Moskova idaresinin üzerinde durduğu problem NATO’nun doğu tarafına genişlemesi ve stratejik taarruz silahlarını Rusya’nın batı hududuna yakın stratejik noktalara yerleştirmesiydi. Çünkü bu çizginin Romanya, Polonya ve Bulgaristan ile, kuzeyde klasik olarak Finlandiya ile, daha sonradan güneyde Yunanistan üsleriyle ve artta ise Batı Avrupa’nın klâsik dayanak kümeleriyle ileri itilmesi Rusya’nın algıladığı en büyük tehdit olarak görülüyor.” açıklamasında bulundu.

Topsakal, aslında sıkıntının geçmişinin Sovyet devrine kadar uzandığını vurgulayarak, “1992’de Moskova, Washington idaresinden NATO’nun doğuya genişlememesinin bilhassa Ukrayna ve Gürcistan’ın İttifak üyesi olmamasının yazılı garantilerini istemişti. Nihayet geçmişten günümüze her iki devlet diplomatik kanallarıyla isteklerini son iki yıla kadar birbirlerine her fırsatta ve ortamda iletmeyi bir strateji olarak gördüler ve devam ettirdiler. hem de ABD ve NATO da Rusya’nın hassas olan bölgelere yakın –yani Ukrayna ve Polonya’nın tehdit olarak gördükleri alanda– askeri tatbikatlar gerçekleştirmesini ve yeni silahları bölgeye sevk etmesini güvenlik alanına yönelik tehdit olarak algılayarak buna karşı yaptırımlar silsilesini devreye sokuyordu.” dedi.

İlyas Topsakal’ın değerlendirmelerinden öne çıkan başlıklar şu biçimde:

RUSYA’NIN KIRMIZI ÇİZGİLERİ

“Bu süreç ortasında iki tarafın müzakerelerinde karma heyetler nazaranv yapmış ve genel olarak Dışişleri ve Savunma bakanlıkları yetkilileri bu bakılırsavi üstlenmiştir. Bu hafta yapılan müzakerelerde Rusya’yı Aleksandr Gruşko ve Aleksandr Fomin temsil ettiler. NATO ise bu görüşmelerde Genel Sekreter Jens Stoltenberg ve otuz üye ülkenin temsilcileriyle yer aldı. Görüşmelerden daha sonra ilgili yetkililerden sızan bilgilere göre Rusya’nın kırmızı çizgileri olan Karadeniz ve Doğu Avrupa’daki genişleme hariç bütün kıymetsiz konularda bir mutabakat bulunmasına karşın Moskova idaresinin kırmızı çizgileri konusunda ise rastgele bir ilerleme sağlanamadı. Bunun üzerine Rus yetkililer de Doğu Avrupa’ya yönelik askeri tatbikatların ve bilhassa stratejik kıymete sahip süpersonik füzelerin konuşlandırmaya devam edeceği tezini bir dahaledi.

RUSYA’DAN KÜBA VE VENEZUELA ATAĞI

Rus yetkililer bu yeni durumun caydırıcılık siyasetine uygun olduğunu belirterek bu çerçevede yeni silahların Küba, Venezuela üzere ABD’ye yakın etrafa de yayacağının sinyallerini verdi. Bu yeni siyaset Rusya Devlet Lideri Putin’in “Eğer NATO ülkeleri hudutlarımızda stratejik silahları yerleştirmeye devam ederse biz süpersonik füzelerimizi hazır hale getirmek mecburiyetinde kalacağız” sözüyle en üst makamda lisana getirildi.

Gerginlikleri azaltma müzakerelerinin Viyana’daki üçüncü etabı 13 Ocak’ta AGİT kapsamında gerçekleşti. İki taraf karşılıklı stratejik konularda anlaşamayınca Rusya’nın AGİT temsilcisi Lukaşeviç ülkesinin güvenlik garantileri konusunda son derece önemli olduğunu açıklarken ABD’li mevkidaşı ise süreci “şantaj” olarak belirtti. Sonuç olarak taraflar büyük umutlarla başlayan müzakerelerde hiç bir ilerleme kaydedemedi lakin müzakereler Rusya’nın NATO’ya karşı güvenlik stratejisini güncellemesine niye oldu. Bu bağlamda 2010’dan itibaren Rusya’nın güvenlik doktrininde Doğu Avrupa ve NATO tehdidi birinci sırada yer almakta ve İttifak’ın genişlemesine karşı yeni önlemleri içermektedir.

Bu çerçeve NATO ve ABD başta olmak üzere Batı karşısında Rusya’nın aldığı yeni konum ve bu durumda Türkiye’nin üsteleneceği rol gelecekte bölgemizi ve ülkemizi ilgilendiren en kıymetli güvenlik sorunu olarak görülebilir. Bu niçinle ülkemizin askeri ve güvenlik uzmanları bu rolün çerçevesini çizmek için fikirler üretmekte, vakit ve kaidelere göre Türk-Rus münasebetlerinde probleme nazaran anında tahliller üretmektedir. Türkiye ve Rusya’nın devlet liderlerinin kurdukları anlık bağlantılar ve karşılıklı sergiledikleri âlâ niyetli haller liderlik diplomasisi açısından büyük bir muvaffakiyet olarak görülmekte ve iki ülke silah laboratuvarına dönen Doğu Avrupa, Ortadoğu, Akdeniz ve Karadeniz’deki süreci muvaffakiyetle yürütmektedir. Türkiye’nin merkez olarak ulusal menfaatleri çerçevesinde oluşturduğu bu yeni konsept, Soğuk Savaş stratejileri perspektifine sahip biroldukça düşünür tarafınca da eleştirilebilmektedir. Yeni devrin çıktıları olarak güneyde yapılan üç büyük hudut ötesi operasyon ve Astana süreci sonunda bölgedeki savaşın durması, Karabağ sorununun büyük bir muvaffakiyetle halledilmesi, Doğu Akdeniz’de hem sert güç birebir vakitte yumuşak güç ögelerinin kullanılması ve Karadeniz’de NATO-Rusya istikrarının sağlanması Türkiye’nin diplomatik ve üstün harekat kabiliyetine bağlı kuvvetiyle mümkün olmuştur. Türkiye’nin başarısı yeni güvenlik stratejileri uygulanırken ortadadır.

TÜRKİYE İLE RUSYA İLGİLERİ OLUMSUZ ETKİLECEK

Sonuç olarak NATO ile Rusya’nın bir daha sert bir rekabete girmesinin İttifak’ın bölgedeki en büyük askeri gücü olan Türkiye’nin Rusya ile mevcut bağlarını olumsuz tarafta etkilemesi mümkündür. Fakat son on yılda Türkiye kazandığı itimat, istikrar ve yönetimiyle bu bağları yönetmekte zorlanmayacağı üzere ortaya çıkabilecek mümkün sorunlu alanları her iki devlet açısından olumluya çevirmeyi de başaracaktır.”

TÜM GÖRÜŞMELER SONUÇSUZ KALDI!

Uzman Mehmet Çağatay Güler
ise Rusya-Ukrayna krizi: Diplomatik görüşmenin neticeleri” başlıklı tahlilinde, “Rusya-Ukrayna krizine dair Cenevre ve Brüksel’de gerçekleşen Rusya-ABD, Rusya-NATO ve Rusya-AGİT görüşmelerinin tümü sonuçsuz kalmıştır. Rusya’nın NATO ve ABD’ye sunduğu güvenlik taslağına ve talep ettiği bağlayıcı garantilere baktığımızda görüşmelerin sonuçsuz kalmasının şaşırtan olmadığını söyleyebilirim. Ne NATO ne de ABD üzerlerinde Rusya’nın tahakküm kurmasına müsaade vermeyecektir. Ukrayna’nın NATO’ya alınmaması, İttifak’ın doğuya gerçek daha fazla genişlememesi, Rus sonlarına ve yakın bölgelere NATO asker ve silahlarının konuşlandırılmaması ve son olarak NATO’nun 1997 öncesi sonlarına çekilmesine dair garanti verilirse bu her şeydilk evvel Avrupa güvenlik mimarisinin bütünüyle değişmesi ve Soğuk Savaş daha sonrası kurulan sistemin temelden etkilenmesi manasına gelecektir. Bu durum bununla birlikte Rusya’nın global statüsünü ve nüfuz alanını tahkim ederken ABD, NATO ve Avrupa kurumlarının ise önemli derecede güvenilirlik ve güç kaybına uğramasına yol açacaktır. Bahse husus kurumların varlıkları, pozisyonları ve genel prestijiyle Batı’nın statüsü de tartışılmaya başlanacaktır.” değerlendirmelerde bulundu.


“ötürüsıyla kelam konusu garantilerin kabul edilmesi en başından beri mümkün görünmemekteydi ve bu noktada iki argüman ön plana çıkmaktaydı” diyen Güler, “Birincisi Rusya’nın kelam konusu güvenlik taslaklarını kabul edilemez bir usulde hazırlayarak Ukrayna’ya yönelik operasyonunu yasal tabana oturtması. İkincisi Moskova idaresi tarafınca pazarlık hissesi çok yüksekten açılarak en azından Ukrayna’nın NATO üyeliğinin ve NATO karakolu haline gelmesinin önlenmesi. Ancak gelinen noktada hiç bir biçimde ortak paydada buluşulamadığını görmekteyiz. Bu durum ise NATO ve Batı ülkeleri için bir dilemma/ikilem oluştururken ya Moskova idaresine istediği verilerek büyük bir siyasi maliyete katlanılacak ya da Rusya’nın Ukrayna’ya müdahalesine tanıklık edilecek ve önemli bir güvenlik maliyetine katlanılacaktır. birebir vakitte Rusya caydırılamadığı takdirde NATO’nun aktifliği ve statüsü de tartışma konusu haline gelecektir.” açıklamasında bulundu.


EN GÜÇLÜ SENARYO RUSYA’NIN UKRAYNA’YA ASGERİ HAREKATI

Güler, “Cenevre ve Brüksel’deki görüşmeler esnasında alandaki gelişmelere baktığımızda Rusya’nın tahkimatını daha da artırdığı, lojistik takviyesini sürdürdüğü ve açık istihbarat kaynaklarına nazaran harekatı destekleyecek Doğu Askeri Bölgesi’nden Batı Askeri Bölgesi’ne askerlerini kaydırdığı görülmektedir. Görüşmelerin sonuçsuz kaldığı ve devamına yönelik bir irade konulmadığı durumda ilerleyen periyotta karşımıza çıkabilecek senaryoların en başında Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik askeri harekatı gelmektedir.” dedi.

“ilk vakit içinderda alandaki mevcut yığınak geniş çaplı bir işgal teşebbüsünü lojistik olarak mümkün kılmamaktadır.” diyen Güler, “Ayrıca bu biçimde bir ihtimal Rusya için maliyetleri önemli biçimde artıracağı üzere insani boyutta da elini zora sokacaktır. Nüfusun ağır olduğu bölgelerde kent savaşına girilmesi düşük olasılıktadır. İkinci olarak ise ele geçirilmesi gorece daha kolay, arazi kaideleri daha elverişli, lojistik olarak daha uygun ve maliyet olarak daha düşük olan lakin jeopolitik olarak büyük ehemmiyet arz eden birtakım bölgelere yönelik kısmi bir işgal gerçekleşmesidir. Bu sayede Kırım ve Donbas kara ilişkisinin sağlanması, Kırım’ın su sorununun çözülmesi ve Azak Denizi’nde mutlak hakimiyet sağlanması hedefleniyor olabilir. Üçüncü ve son olarak ise harekatın sırf hava ögeleri ile gerçekleştirilerek düşük maliyetle Ukrayna’da çok yüksek hasarlara yol açılmasıdır. bu biçimdelikle birinci etapta önemli bir yıkım gerçekleştirilmesi, Ukrayna halkının direncinin bütünüyle kırılması, kaygı ve çaresizlik atmosferi oluşturulması hesaplanıyor olabilir. tıpkı vakitte de Batı’ya “İstediğimizi vermediğiniz takdirde yapacaklarımızın başlangıcıdır” bildirisi verilerek yani zorlayıcı diplomasiden tesirli bir biçimde istifade edilerek kırmızı çizgilerin dayatılması planlanıyor olabilir. Bu senaryoların tümüne hazırlıklı olunması ve Rusya’yı caydırma hesapları yapılırken hiç bir ihtimalin atlanmaması elzemdir.” tabirlerini kullandı.


UKRAYNAYA KARŞI RUS İŞGALİ YENİ BİR DÜZEYE GELDİ

SETA Washington D.C. Koordinatörü Kadir Üstün
., “Washington, Moskova’nın Ukrayna Atılımına Karşılık Vermekte Zorlanıyor” başlıklı tahlilinde, “Washington idaresi Moskova’nın 2014’te Kırım’ı Ukrayna’dan koparmasına karşı tesirli bir karşılık geliştiremeyerek bu oldubittiyi zımnen kabullendi. Birfazlaca uzmana nazaran o günden beri devam eden Ukrayna’ya karşı Rus işgalinin son haftalarda yeni bir düzeye geldiğini görüyoruz. Putin, Donbas bölgesine yığdığı yüz bin civarında Rus askeriyle Batı’yla pazarlıkta el yükselterek masaya avantajlı oturmuş durumdadır. NATO’nun genişlemesine karşı yazılı bir taahhüt talep eden Putin, bu talebinin gerçekleşmeyeceğini biliyor fakat asıl amacının hem Batı ittifakı ortasında yeni fay sınırları oluşturmak tıpkı vakitte İttifak’ın genişlemesini fiili olarak durdurmak istiyor.” değerlendirmelerinde bulundu.

Üstün, “Putin’in son amacının ne olduğu konusunda görüş ayrılıkları olsa da ABD’li uzmanların birçoklarının Rusya’ya askeri manada bir karşılık verilmesi gerektiğini savunduğunu görmüyoruz. Ukrayna’nın NATO üyesi olmadığı lakin üyelik sonucunın da Rusya tarafınca ipotek altına alınamayacağı, Rusya’ya yapılan ekonomik yaptırım tehdidinin caydırıcılığı, Moskova idaresiyle gerçekleştirilen müzakerelerde kararlı bir tavır takınılması üzere konularda genel bir kanaat birliği olduğu söylenebilir. ABD idaresi Rusya’yla askeri bir angajman istemiyor ve Ukrayna sonuna yapılan Rus askeri yığınağını geri çevirecek bir adım atacağa da benzemiyor.” dedi.

RUSYA GÜÇ SİLAHINI ELİNDE TUTUYOR!

“Rusya’nın Ukrayna’da el yükselterek işgale girişmeden jeopolitik manada kazandığı istikametindeki görüş de dikkat çekiyor.” diyen Üstün, “Batı ittifakı NATO’nun genişlemesinden resmi olarak taviz vermeyecek fakat fiili manada Ukrayna’nın ittifaka dahil edilmesinin Rusya’nın vetosuna tabi olduğunu zımnen de olsa kabul edecek görünüyor. Rusya’nın Avrupa’ya karşı güç silahını elinde tutması, Almanya’nın Ukrayna’ya yalnızca savunma emelli silah yardımını savunması ve Washington’ın da askeri çatışmaya gidecek bir yola gitmek istememesi Putin’in el yükseltmesini kolaylaştırıyor.” açıklamasında bulundu.

Bu durumda Putin’in askeri çatışma ve işgale gerek kalmadan Ukrayna’nın Batı’ya daha da yakınlaşmasını engellemeyi başaracağını gördüğünü belirterek, “Ancak Washington’ın Avrupa’nın güç güvenliğini daha fazla ciddiye alması, Ukrayna’ya maddi ve silah yardımını artırması ve ekonomik yaptırımları gündemine taşıması üzere sonuçları açısından Moskova’nın mevcut kazanımlarının maliyetsiz olmayacağını da unutmamak gerekiyor.” dedi.

CENEVRE DİPLOMASİ TRAFİĞİNİN BİRİNCİ DURAĞIYDI

Nişantaşı Üniversitesi’nden Prof. Dr. Vişne Korkmaz
ise, “Avrupa’nın Rusya-Ukrayna krizine tepkisi” başlıklı tahlilinde, “Cenevre’de gerçekleşen ABD-Rusya stratejik diyaloğu aslında tüm hafta boyunca Batı ile Rusya içinde gerçekleşecek görüşme ve diplomasi trafiğinin birinci durağıydı.” diyerek, “Bir başlangıç ve öteki görüşmelerin ruhu ile ilgili bir fikir vermesinin haricinde bu diyalog birkaç niçinle değerliydi. Bilindiği üzere Rusya bir müddetdir çeşitli fay sınırları üzerinden (Ukrayna, Beyaz Rusya, Batı Balkanlar vb.) Avrupa’nın istikrarını bozabileceğini gösteriyor. Ukrayna üzerinden ABD ve Rusya’nın birbirini sınadığı ve vakit zaman bu sınamaların tırmanan krizlere dönüştüğü biliniyor. Avrupalılar için bu cins bir kriz ve tırmanma durumu ise istikrar bozucu bir etkendir. Avrupalıların hala stratejik otonomi tartışmasını sürdürdüğü, dış siyaset ve güvenlik sıkıntılarında Birlik içerisinde görüş birliğinin her daim sağlanamadığı bir devirde tüm bu istikrarsızlıklara karşı yegane garanti ise NATO’nun caydırıcılığıdır. Lakin caydırıcılığı sınamanın da bedelleri var. Ayrıyeten ABD siyaseti Asya’ya dönüş yolunda belirsizliklerini muhafazaya devam ediyor. Bu niçinle Rusya ve Avrupa güvenlik kurumları içinde stratejik bir diyalog ve olursa bir müzakere sürecinin başlaması Avrupalılar açısından kıymetlidir.” değerlendirmesinde bulundu.


MOSKOVA ‘YUMUŞAK BİR YALTA’ HAYAL ETTİ!

Korkmaz, “Cenevre toplantısı öncesi Avrupalıların beklentilerini gölgeleyen iki konu vardı. Bunlardan birincisi Cenevre’de başlayan süreçte Kremlin idaresinin iki taslak dokümanda duyurduğu taleplerin açık ve kapalı bir halde gündeme gelmesi. Bu taslak evraklar NATO’nun açık kapı siyasetini sınırlıyor ve Ukrayna, Doğu Avrupa, Kafkasya ve Orta Asya’da İttifak’ın askeri faaliyetlerini durdurmasını talep ediyordu. Bu talepler dillendirildiğinde Moskova’nın “yumuşak bir Yalta” istek ettiği, bunu da Ukrayna’nın ve Avrupa’nın istikrarı üzerinden sınamalar yaparak Washington ile direkt müzakerelerle elde etmek istediği yorumcular tarafınca söylenmişti. Yalnızca bu yorumlar bile Avrupalıların canını sıkabilecek minvalde çünkü Moskova’nın taleplerinin NATO’nun caydırıcılığı açısından oluşturabileceği sınırlamanın ötesinde Avrupa güvenliğinin mukadderatının Avrupalılar ile müzakere edilmeden çizilmesini de ima ediyor. Biden idaresi daha evvel yaşanan yanlış anlamaların önlenmesi için Cenevre öncesi ve daha sonrasında NATO ve Avrupalı müttefiklerle daima istişarelerde bulunduğunu söylemiş oldu. İkinci konu Cenevre’den Ukrayna ve ötesinde tarafların durumu ile ilgili bir değişiklik beklenmemesi. ötürüsıyla Avrupa’nın istikrarına yönelik baskı ortadan kalkacak üzere gözükmüyor.” dedi.

TARAFLAR BİRBİRİNE GÜVENMİYOR!

Vişne Korkmaz, “Cenevre daha sonrası iki ülke dışişleri yetkililerinin yaptıkları açıklamalara baktığımızda taraflar birbirlerine güvenmemekle birlikte birtakım inanç artırıcı tedbirlere de yeşil ışık yakabileceklerini gösterdiler. Bu, bilhassa Avrupa’nın güvenliğini etkileyen silahsızlanma mutabakatlarının işlemez hale gelmesinden kaygı duyan Avrupalılar için değerli bir konu. Örneğin “INF konusunda taraflar olumlu bir adım atabilirler mi?” diye çeşitli mecralarda soru sorulduğunu görüyoruz. Lakin silahsızlanma mutabakatlarının geleceği konusunda masaya oturulursa tarafların zihninde yalnızca Avrupa’nın güvenliği ve Rusya-ABD rekabetinin olmayacağını da unutmamak gerekiyor. Çünkü ABD bu çeşit stratejik adımlarını Asya Pasifik’in bundan nasıl etkileyeceğini ve Çin’in silahlanma potansiyelini düşünmeden atmıyor.” açıklamasında bulundu.

“KARŞILIKLI TEHDİT ALGISI ARTIYOR”

Araştırmacı Rıfat Öncel
‘de “NATO-Rusya görüşmeleri ve silahlanmanın kontrolü” başlıklı tahlilinde, “NATO-Rusya görüşmeleri çabucak hemen manalı sayılabilecek bir muvaffakiyet elde edememiş olsa da silahların denetimi hususu gitgide tırmanmakta olan tansiyonla alakalı ilerleme sağlanmasında potansiyel bir birinci adım olarak ortaya çıkmıştır. ABD, Rusya ve NATO ilkesel olarak atak füzelerinin sayısını ve konuşlandırılmasını sınırlayacak yeni bir muahede ve ilgili doğrulama düzeneklerinin oluşturulmasını dilek ettiklerini öne sürmekteler. Bu niçinle Donald Trump idaresinin silah denetim mutabakatlarına karşı düşmanca tavrından daha sonra günümüzde yeni mutabakatların ulaşılabilir olabileceğine dair bir daha ortaya çıkan bir ihtimal bulunmaktadır. birebir vakitte Rusya’nın güvenlik mevzularıyla alakalı tekliflerinin kapsamı göz önüne alındığında yeni bir silah sınırlaması mutabakatına varılması, Ukrayna ve Avrupa’nın geri kalanını ilgilendiren tüm problemlere bir yanıt teşkil etmekten fazla, birinci vakit içinderda yalnızca inanç artırıcı bir önlem görevi gorecektir.” dedi.


“Rusya’nın güvenlikle alakalı olarak NATO’dan beklentileri İttifak’ın güç projeksiyonunda esaslı bir değişiklik ve ABD’nin Doğu Avrupa’ya yönelik güvenlik taahhütlerinde değerli bir azalma gerektirmektedir ki bu da bir bütün olarak NATO’nun varlık niçinine sonuncu bir darbe olacak ve ABD’nin güvenilirliğini yok edecektir.” diyen Öncel, “Bu niçinle ABD, Rusya’nın taleplerini “başarısız” olarak nitelemiştir. Bu şartlar altında şu anda yürürlükten kaldırılmış olan INF Antlaşması üzere hudutlu bir mutabakata varılması bile pek mümkün görünmemektedir. ABD ve Rusya’nın antlaşmadan çekilmesinin akabinde her iki ülke de antlaşma kapsamında daha evvel yasaklanmış olan füzelerin geliştirilmesi ve konuşlandırılmasına yönelik uğraşlarını hızlandırmıştır. Misal biçimde birtakım NATO komutanlıklarının bir daha aktifleştirilmesi ve mevcut askeri tatbikatların ağırlaştırılması niçinleriyle ilgili güç projeksiyonları değerli değişikliklere uğramıştır. Öte yandan hipersonik silahlar üzere gelişmekte olan yeni askeri teknolojiler alandaki aktörlere değerli hücum yetenekleri sağlayarak berbatlaşan güvenlik durumunu daha da tehlikeye atmaktadır.” açıklamasında bulundu.

Öncel, “Özetle gerek azalan taahhütler gerekse yeni silah teknolojileri yıllardır karşılıklı tehdit algılarını artırmaktadır. Soğuk Savaş sırasında hem siyasi iklimin uygunluğu birebir vakitte konuşlandırılan konvansiyonel ve nükleer füzelerin birçoklarının lüzumsuzluğu niçiniyle silah denetim muahedeleri itimat oluşturmakta yardımcı olmuştur. Lakin günümüzün jeopolitik istikrarı yıllardır biriken güvenlik meselelerinden daha sonra ortaya çıkmış ve askeri teknoloji yarışında kıyasıya bir rekabete dayanmaktadır. Bu niçinle aktörler bir silah mutabakatına var iselar bile bu muahede Rusya ile Batı içindeki güvenlik meselelerinin ele alınmasında muhtemelen hudutlu bir araç olarak kalacaktır.” değerlendirmelerinde bulundu.

KAYNAK: SETA
 
Üst