Türkiye Taliban’la anlaşıp kesinlikle Afganistan’da kalmalı

ahmetbeyler

New member
Türkiye Taliban’la anlaşıp kesinlikle Afganistan’da kalmalı ABD Bagram Hava Üssü’nü devretti




ABD ve NATO birliklerinin Afganistan’dan çekilmesiyle birlikte Türkiye’nin, başşehir Kabil’deki Hamid Karzai Havalimanı’nın korunması için talip oldu.

ABD ile yürütülen görüşmeler ise devam ediyor. Ankara, siyasi, askeri, ekonomik ve lojistik dayanak verilmesini talep ediyor.

Afganistan’da baskın güç olan Taliban ise, NATO nazaranvi çerçevesinde Türkiye’nin ülkede kalmasını istemiyor.

Örgüt geçtiğimiz günlerde 8 unsurluk bir bildiri yayımlayarak, Türkiye’yi tehdit etti.

Hürriyet muharriri Fatih Çekirge de Afganistan’daki bu çıkmazı, 3 yıl Afganistan’da NATO’nun sivil temsilcisi olarak vazife yapan Hikmet Çetin ile görüştü.

TÜRKİYE TALİBAN’LA DA ANLAŞIP AFGANİSTAN’DA KESİNLİKLE KALMALI

SORU:
Türkiye’nin NATO ismine orada kalması konusunda ne düşünüyorsunuz?

KARŞILIK: Türkiye Afganistan’ı yalnız bırakmamalıdır. Kesinlikle orada olmalıdır. Lakin bunun değerli bir kaidesi var. O da Taliban’la bir görüşme olmalı ve anlaşılmalıdır.

– Lakin şu ana kadar Taliban “evet” demedi.

– Demedi lakin Türkiye Afganistan’da fazlaca sevilir. Türkiye’yi NATO olarak değerlendirince reaksiyon veriyorlar. Lakin kardeş ülke tarihimiz var. Düşünün ki 1 Mart 1921’de Türkiye’yi birinci tanıyan ülke Afganistan. Birinci büyükelçimizi Atatürk oraya atamış. Medine’yi savunan Fahrettin Paşa. Birinci yabancı ziyaret Afganistan hükümdarından gelmiş. Yani epey derin bağlar var. NATO’daki tek Müslüman ülke Türkiye. Bütün bunlar değerli. Ve bu niçinle ben Türkiye’nin Afganistan’a her türlü dayanağı vermesi gerektiğine inanıyorum. Lakin bir biçimde Taliban’ın “evet” demesi sağlanmalı. Taliban’ın da “kabulü” olmalı. Doğal ABD üzerinden konuşarak gelince Taliban daha da gerildi.

– Taliban’ın kabulü şayet olmazsa…

– şayet olmazsa risk olur. Risk yükselir. tekrar söylüyorum; Türkiye ne yapıp edip Afganistan’ı yalnız bırakmamalı.


İKİ TARAFA DA RİCA ETTİM

SORU:
Pekala siz vazifedeyken bu çatışmayı durdurmak için bir şeyler yapmadınız mı?

KARŞILIK: Yapmaz olur muyum? Biliyorsun, Pakistan Taliban’ı destekliyor. Fakat Hindistan da Pakistan’la savaş halinde. Bu iki ülkenin içindeki rekabet Afganistan’ı vuruyor. Bir defasında Pakistan ziyareti yaptım. O periyot Sayın Müşerref devlet lideri. Kendisine “Lütfen Hindistan’la aranızdaki bu çatışmayı Afganistan’a taşımayın. Afganistan ziyan görüyor” dedim. O da bana Hindistan’ı şikâyet etti. Sayın Müşerref’le bunu iki defa konuştum.

AFGANİSTAN’DA HİNDİSTAN-PAKİSTAN ÇEKİŞMESİ DE VAR

SORU:
Pekala Hindistan ne diyor?

KARŞILIK: Hindistan’ın da Kabil’de fazlaca kıymetli bir büyükelçisi vardı. Ona da tıpkı şeyi söylemiş oldum. “Lütfen bu görüşlerimi merkezinize iletin” dedim. daha sonra oradan da Pakistan şikâyeti geldi. Sonuç olarak Afganistan’da ayrıyeten bir Pakistan-Hindistan rekabeti var.

SORU: bakılırsav yaptığınız periyotta Taliban’la hiç temas yok muydu?

YANIT: Olmaz olur mu? Natürel dağdakilerle değil lakin yakınlarıyla temas oluyordu. Onlarla konuşurken “Biz sizi severiz, kardeş ülkesiniz ancak siz ABD ile geldiniz, NATO ile geldiniz, işgaldir bu” diyorlardı. Bu niçinle ben ne yapıp yapıp Taliban’ın evet demesi kıymetlidir diyorum. Bakın tekrar söylüyorum, Türkiye oraya kesinlikle gitmelidir. Gitmezseniz işte bu biçimde emirliklerin eline kalıyor.


TÜRKİYE TALİBAN’LA AFGAN HÜKÜMETİ ORTASINDA ARACI OLABİLİR

SORU:
Diyelim ki Türkiye oraya gitti. Havalimanı müdafaa ve işletme haricinde merkezi hükümetle Taliban içinde bir müzakere sürecini başlatmak için Türkiye aktif olabilir mi?

YANIT: Bir sefer ABD’nin Şubat 2020’de yaptığı mutabakata nazaran şimdiye kadar merkezi hükümetle Taliban içinde bir mutabakat yapılması gerekiyor idi. O daha yapılmadı. O muahede nasıl ve ne vakit olacak belirli değil. Taliban artık alana hâkim. Bu noktada Türkiye orada arabulucu olmasa da eminim yardımcı olabilir.

ABD VİETNAM’DA, SOVYETLER AFGANİSTAN’DA YENİLDİ

SORU:
niye bir türlü huzur bulamıyor Afganistan?

KARŞILIK: Afganistan bir gariban ülke. Ve başına ne geldiyse hepsi dışarıdan geldi. Evvel Sovyetler geldi. 10 sene oradaydı ve hâkim olamadı. Çekildi. daha sonra dünya Afganistan’ı yalnız bıraktı. Sovyetlere karşı beslenen El Kural üzere yapılar oraya hükümran oldu. Pakistan medreselerinde cihat öğrenen Taliban direndi. Artık de ABD oradan çekilmek zorunda kaldı. Afganlar uygun beşerler. Onurlular. Lakin bir biçimde soğuk savaşın bedelini Afganistan ödedi. Yani ABD Vietnam’da mağlup oldu. Sovyetler Afganistan’da mağlup oldu.

DÜNYA AFGANİSTAN’I YALNIZ BIRAKTI

SORU:
Soğuk Savaş’ın bedelini Afganistan’a ödettiler derken neyi kastettiniz?

YANIT: 1989 yılında Sovyetler Birliği çekilme sonucu alınca başta ABD olmak üzere Batı ülkeleri Afganistan’ı yalnız bıraktı. bu biçimdea kadar Sovyetlere karşı desteklenen cihat örgütleri, El Düstur falan, ABD, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın takviyesiyle oradaydılar. Sovyetler terk edince Afganistan’ı bu örgütlerle baş başa bıraktılar. Dünya adım adım El Esas ve Taliban’ın gelişini seyretti. Ve 1994’te bütün Afganistan’a hâkim oldular. ABD, Sovyetler çekildi diye “Tamam, iş bitti” dedi. 11 Eylül’deki akına kadar bu durumu seyrettiler. Artık bir daha 2001’e döndü durum. Yani 20 yıl ortadan daha sonra tekrar Taliban geldi.

RUSYA VE ÇİN FAKTÖRÜ

SORU:
Pekala bir de orada Çin, İran ve Rusya faktörü var. Onlar nasıl dengelenecek?

YANIT: Kabil Hükümeti ve Taliban’ın evet demesi halinde ben onların bir sorun çıkartacağını düşünmüyorum. Natürel bir noktayı da hatırlatmam gerekir. Bence Kabil Hükümeti’nde bir yanlış anlaşılma oldu. Yani biliyorsunuz Pakistan Taliban’ı destekliyor ve Kabil Hükümeti de bununla savaşıyor. Onlar Türkiye’nin Hamid Karzai Havalimanı’nı Pakistan’la bir arada koruyacağını düşünüyor. Bu da Kabil Hükümeti’nde bir soru işareti doğurmuş görünüyor. Bence bu büsbütün bir yanlış anlaşılma.

KAYNAK: HÜRRİYET GAZETESİ
 
Üst